Osmanlı'da İngiliz Casus Arminius Vambery'nin (Reşid Efendi) Günlükleri (1862-....)

1860’lı yıllarda Profesör Arminius Vambery önce kılığını, ardından dinini, en sonunda da adını değiştirdi. Reşid Paşa unvanıyla İstanbul’a geldi. Osmanlıcayı mükemmel denebilecek kadar iyi konuşuyordu. Tam dört yıl Osmanlı topraklarında kaldı. Hiç kimse ondan şüphelenmedi. Herkes tarafından büyük bir saygı ve ilgi gördü. Rus-İngiliz siyasi çatışmasının yoğunlaştığı devreye rastlayan yıllarda, Londra Coğrafya Cemiyeti ona çok önemli ve gizli bir görev vermişti. Vambery görevini başarıyla tamamlamıştı… Ama sonuç oldukça şaşırtıcıydı… Londra’ya döndükten sonra yazdığı günlüklerini yayınladı. Anadolu topraklarından Orta Asya’ya kadar uzanan bu macera dolu günlükler bize o devrin temel taşlarını ve bilinmeyen yönlerini de anlatıyor… Bilim insanı Profesör Vambery’nin belgesel nitelikteki günlüklerini bize kazandıran kıdemli tarihçi Cemal Kutay’ın eşsiz arşivinden okurlarımıza sunuyoruz.