Derviş Gubari Gazavat-Name-i Midilli Midilli Kıssası

Gazavat-nâme-i Midilli adlı bu eser, 16. yüzyılın hemen ilk yıllarında kaleme alınmıştır ve o dönemde cereyan eden akın¬ların oldukça canlı tasvirlerini içerir. Gubârî, sanki bu savaşlara katılmış ve bizzat savaşmış gibidir. Olayları birinci tekil şahıs ağzından, içtenlikle ve coşkuyla resmeder. Eserde baştan sona anlatılan aslında Sultan II. Bayezid'in askerleri ve özellikle de gazilerin kahramanlıklarıdır. Gazilik, dâr-ı küfre ya da kafir düş¬mana karşı yapılan kutsal bir mücadeledir. Aralarında Hamza-nâme, Saltuk-nâme ve Seyyid Battal Gâzî gibi gazilerin efsanevî kahramanlık hikayelerini okuyan halk gaziliği yalnızca duygu dünyasında yaşamakla kalmaz bizzat akınlara da katıla¬rak yararlıklar gösterir. Gazaları, yiğitlik duygularının yanında yoğun bir tasavvuf fikri de besler. Bütün gazalara hakim bir evliya kültürü vardır. Gayb erenleri denilen kişiler mutlaka, manen bu kutsal savaşlara katılarak destek verirler.İşte tüm bu hususların edebî bir üslupla işlendiği Gazavat-Nâme-i Midilli hem Türk Dili tarihi hem de kültür tarihi bakımından değerli bir vesika niteliğindedir.