İslam Hukukunda Kanuna Karşı Hile

Tarih boyunca uygulamada (nazari ve ameli sahalarda) hile örneklerinin bulunması, kulu ile Rabbi arasındaki olumsuz ilişkiden değil, Rabbin iradesini kula yansıtan ve uygulayan alimler ve idarecilerden kaynaklanmıştır. Zaman olmuş alimler sözü ve iradeyi tercümede ve açıklamada kusur etmişler, iradeciler de uygulamada ilahi iradeden sapmışlardır. Bu durumlarda insanlar bir nevi meşru savunmaya yönelmiş, uygulamada güçlükle karşılaştıkları halde kendilerine din diye dayatılan hükümleri hile yoluyla işi kitabına uydurarak savuşturmaya kalkmışlardır.