Aydınlanma

Özellikle son yirmi-yirmi beş yıldan bu yana ülkemiz özelinde de sıkça öne çıkan “Doğu-Batı” kimliği tartışması ve yenilerde gündemi-mizi tutan AB’nin ne olduğu soruları, “Aydınlan-ma”nın üzerinde tekrar tekrar düşünmenin önemini artırıyor. Batı’yı hep bir“akıl”, Doğu’yu da bir “gönül” dünyası olarak karşı karşıya getiren bir anlayış yaygın. Tarihsel belirlenimlerinden soyutlanarak kavranan bir “evrensel akıl”, Batı’yı tarihin amacına yaklaştırırken, bizleri (Doğu’yu) boynu bükük bırakmış gibi! Postmodernizm de bu “aklı” tahtından indire-rek “gönlümüzü alıyor”. “Aydınlanma”, Batı’da burjuvazinin sınıfsal kimliğe kavuşma hareketininikinci aşamasında araçsallaştırdığı aklın, felsefeye, ideolojiye, kültür, edebiyat ve politikaya vb. Yönverme süreçlerinin adı. Aydınlanma hareketini öylece tartışmanın, kapitalizmi tartışmamanın mazereti olmayacağını kavradığımız ölçüde, sahici bir Batıtartışmasına da girişebileceğiz. Bu metin bu yönde bir ilk adım.