1914 Birinci Cihan Harbine Nasıl Girdik

Babıâlideki vükelâ meclislerinden, hariciye nezareti encümenlerinden, Mebusan Meclisi koridorlarından, Merkezi umumînin sofalarından başlıyarak tâ mahalle kahvelerine kadar dalga dalga yayılan bu ittifak münakaşası, sebepsiz değildi. O tarihe kadar Osmanlı İmparatorluğunun hiçbir siyasî zümreye girmemesi ve hiçbir Avrupa devletiyle ciddî bir ittifak akdetmemesi, Meşrutiyetin ilânından beri çok fecî hâdiselere sebebiyet vermişti. Üç dört sene zarfında Bosna-Hersek'i Trablusgrap ve Bingazi'yi, koca Rumeli'yi, yüzbinlerce Türkün kanı pahasına kazanılmış olan Girid'i kaybetmek, kolayca hazmedilir facia ve felaketlerden değildi.