Robert Kolej’in İzinde Türkiye’de Amerikan Misyonerliğinin Eğitim Stratejisi

Yaygın kullanımıyla American  Board (ABCFM) olarak bilinen ve Amerika dışında faaliyet göstermek amacıyla 1810’da  Boston’da  kurulan  misyonerlik  teşkilatı,  1840’lardan  itibaren  İstanbul’dan  başlayarak  Anadolu, Ortadoğu ve Balkan coğrafyalarına hızla yayılan bir okullaşma sürecine girmiştir. Bu coğrafyalarda Amerikan değerlerinin  ve  Anglo-Amerikan  dünya  görüşünün  kök  salmasına  ciddi  katkılarda  bulunmuştur.  Türkiye Cumhuriyeti döneminde her ne kadar bu okulların çoğu resmen kapatılmış olsa da yıllardır uygulayageldikleri eğitim-öğretim  modelleriyle  bu  defa  yerli  Türk  okullarına  öncülük  ve  rehberlik  etmişlerdir.  Robert  Kolej  ve Arnavutköy  Amerikan  Kız  Koleji  (1890-1971)  yanında  Bursa,  Tarsus  ve  İzmir’deki  Amerikan  kız  ve  erkek okulları gibi açık bırakılanlar ise ülkemizin seçkin ve varlıklı  ailelerinin çocuklarını yetiştirmeyi sürdürmüştür. Bu minvalde modern Cumhuriyet’in ihtiyaç  duyduğu siyaset, sanat, bürokrasi, hariciye gibi aktif kadrolarına çok  sayıda  adam  yetiştirmişlerdir.  Bu  açılardan  bakıldığında  Amerikan  okulları  Batılılaşma  tarihimizin  de  en önemli başlıklarından birini oluşturmaktadır. Bu  kitap  American  Board’un  İstanbul’da  açtığı  okulların  ilk  örnekleri  olan  Bebek  İlahiyat  Okulu  ve  Robert Kolej’i  ve  bunların  öncesinde  geçirilen  aşamaları  birer  bölüm  halinde  ele  alarak  detaylı  bir  incelemeye  tabi tutmaktadır. Böylece birbirinden ayrıymış gibi görünen kurumları ve uygulamaları geçmişe atıflar yapmak ve sebep-sonuç ilişkileri içerisinde sorgulamak suretiyle bir bütün halinde görülmelerini sağlamaya çalışmaktadır.