Bursa Mektupları

“İyiliklerin en büyük düşmanı, tabii ki misyonerlerin davasından nefret eder. Binlerce yıldır sınırsız şekilde hüküm sürdüğü bu geniş toprakların en ufak bir parçasını bile feda etmek istemez. Ve onu elinde tutmak için mücadele eder. Misyonerlik teşebbüsleri sert ve yaygın olmakla eleştirilir. Bursa İstasyonu da bu çatışmalardan nasibini büyük oranda almıştır. Rumlar yıllar boyunca aleni bir şekilde bize karşı çıktılar ve en sonunda onlardan vazgeçildi. Artık tüm çabalarımızı, bize daha çok umut vaat eden Ermenilere yöneltmiş durumdayız.” Bir sanatçı veya bir müminden ziyade bir materyalistin kaleminden çıkmış gibi görünmesine rağmen, Mektuplar kıymetli bir metin. Batının misyonerlik faaliyetlerini ve söz konusunu ‘gözün’ bakışını ortaya koymakla birlikte 19. yüzyıl Bursası’na doğru ‘nicel’ bir yolculuğa davet ediyor. Mesele ise bu Osmanlı kentinde kimin mümin, kimin kâfir olduğu.