Kendi İçinde ve Kendine Göre Süleyman Nazif

Süleyman  Nazif  (1869-1927),  Osmanlı  Devleti’nin  dağılma  süreci  ile  modern  Türkiye’nin  doğuş  ve  kimlik arama sancılarının en şiddetli safhalarına tekabül eden bir devirde yaşamıştır. Bu dönem, hem tarihimiz hem de edebiyatımız açısından “kritik” bir süreçtir. Süleyman Nazif, yıkılışlar ve yapılışlarla dolu bu devri idrak etmiş ve  gelişen  hadiselere  yalnız  kalbiyle,  kalemiyle  değil  gerektiğinde  fiilen  de  iştirak  etmiştir.  Ayrıca  şair, bürokrat,  Jöntürk,  gazeteci,  vali,  hatip,  muharrir,  siyasî  sürgün,  cemiyetçi,  münekkit  ve  polemikçi  gibi kimlikleriyle,  yaşadığı  dönemin  ve  sosyo-kültürel  çevrenin  zengin  bir  kesitini  verebilecek  özellikte  bir şahsiyettir. Yaşadığı  dönemde,  üslubunun  ahenk  ve  parıltısıyla  ünlenen  Nazif,  ateşli  hitabeleri  ve  vatanî  yazılarıyla  da haklı bir şöhret kazanmıştı. Yalnız çağdaşları değil, sonraki nesil edebiyatçıları da Nazif ’in dil ve üslubundakigüzellik  ve  ahengi  övmekte  birleşirler.  Onun  dil  ve  üslubunda  Osmanlı  Türkçesi,  imrenilir  bir  sanat  hâline gelmiş, bazı makale ve şiirleri ise edebiyatımızın en güzel örnekleri arasında yerini almıştır. Bu çalışmada Süleyman Nazif, münhasıran makale  ve mektuplarına göre araştırılmıştır ki eserin  yeniliği ve orijinalliği  buradadır.  Yazarın  bütün  samimiyet  ve  “subjektivitesini”  yansıtan  şahsi  mektuplarından  da yararlanılarak Fransız edebiyat araştırmalarında hususi bir tür olan “Kendi İçinde ve Kendine  Göre” (... Par lui-même) tarzının Türk edebiyatı araştırmaları için orijinal bir örneği ortaya konulmuştur. Böylece Süleyman Nazif’in olabildiğince geniş bir bibliyografyası hazırlanarak tamamen kendi eser, makale ve mektuplarına göre yazarın  biyografisi  birinci  ağızdan  tespit  edilmiş;  ayrıca  şahsiyet  ve  fikirlerinin  gelişme  macerası,  “psikobiyografi” şeklinde sunulmuştur.