Ne Ülen Bu?

Zahireci Refi', Nazilli pazarında sakin sakin adımlarken gözü bir tezgâha takılır; üzeri halı kaplı bir yumurtaya benzeyen ve daha evvel görmediği -kendine göre- bu garip şey’i merak eder ve sorar:   -Ne ülen bu? -Kivi beyim... -Kaçaymış ülen bu? -Otuz lira beyim... -Ne ülen bu!   Türkçenin ne denli teshirli bir dil olduğunu anlatmak için, bu kısacık anekdot yeter de artar bile!...   Dikkat isterim, Refi' Amcanın iki cümlesi de soru edatıyla kurulu olmasına rağmen -gördüğünüz gibi- noktalamaları farklıdır. İlkinde, pazarcıya cevap aradığı bir soru yöneltmiş (ve cevabını almış), ikincisinde ise şaşkınca bir nidada bulunmuştur. Cevap beklemeyen (cevabı bilinen de diyebiliriz), sadece anlatımı zenginleştirmek/süslemek için sorulan sorulara “retorik soru” dendiğini biliyoruz… Bu nükteli anekdot, “retorik soru”ya şahane bir örnek teşkil etmektedir. Manayı tesadüfe bırakmayan bu muhteşem dili -özellikle- konuşanlar için, “Dil portesinde yirmi dokuz notayla âdeta dans ediyorlar” desem, inanın bana hiç de abartmış olmam!...   Bizim bildiğimizi Refi' Amca bilmeyecek değil ya!   Hoş kalın!...