Ayet ve Hadislerin Işığında İnsan ve Ahlak

İnsan ve toplum hayatı için ahlâk kurallarının önemini daha iyi anlaşılır kılabilmek için görgü kuralları ile aralarında bir karşılaştırma yapmakta fayda vardır. Görgü kuralları toplum hayatını inşâ eden değil sadece düzenleyen kurallardır. Bu kurallar olmadan da toplum hayatının oluşumu ve devamı mümkündür. Meselâ insanlar toplumda geçerli olan yemek yeme kurallarına uymadan da karınlarını doyurabilirler. Oysa toplum hayatını inşâ ederek oluşumunu mümkün kılan ahlâk kuralları tıpkı satranç kuralları gibidir. Satranç kurallarına uyulmaksızın “satranç” adı verilen oyunu oynamak mümkün olmadığı gibi, ahlâk kurallarına uyulmaksızın da toplum hayatının oluşumu ve devamı mümkün olmaz.Ahlâk kuralları, maddî ve manevî yaptırım gücü olmayan, sadece talep eden kurallardır. Hukuk ve din, ahlâkın ihtiyaç duyduğu bu maddî ve manevî yaptırım güçlerini temin ederler. Dolayısıyla aralarında büyük ölçüde müşterek olan noktalar vardır.