Osmanlı’da Yahudi Bir Casusun Anıları Mücadelelerimin Hikayesi (1901)

Profesör Arminius Vambéry (1831/32–1913), Musevî kökenli Macar Türkolog, hayatını Orta Asya'da Türkoloji araştırmalarına adamış bir entelektüeldir. Fakir bir aileden gelmesine rağmen olağanüstü çalışkanlığıyla dikkat çekmiş, seyyah, yazar ve öğretim üyesi olarak çok yönlü bir kariyer inşa etmiştir. Siyonizm düşüncesinin öncülerinden Theodor Herzl'e göre, Vambéry dünyanın en ilginç insanlarından biri olarak kabul edilmiştir; çünkü 12 farklı dilde akıcı bir şekilde iletişim kurabilme yeteneğine sahip olmasıyla tanınmıştır.Entelektüel dünyanın önemli figürlerinden biri olan Vambéry, Macaristan, İngiltere ve Türkiye'de bilim çevrelerinin ve üst düzey yöneticilerin ilgisini çekmeyi başarmış, geniş bir çevre edinmiştir. Budapeşte, Londra ve İstanbul üçgeniyle sınırlı kalmayarak, etki alanlarında da varlığını hissettirmiştir. İngiltere'de II. Abdülhamit'in temsilciliğini yapmış, Osmanlı Devleti'nde ise İngiltere adına arabuluculuk hatta casusluk iddiaları da bulunmaktadır. Ayrıca Filistin'de Musevî kolonizasyonunu teşvik etmek için özel bir çaba sarf etmiştir. Bu eser, Arminius Vambéry'nin kendi kitabıdır. Türkçe’ye ilk kez çevrilen bu eser, hayatını ve etkileyici kariyerini detaylı bir şekilde ele alıyor. Onun çok yönlü yetenekleri, kültürel çeşitliliğe olan katkıları ve devrinin entelektüel atmosferindeki rolü vurgulanıyor. Bu kitap, sadece bir kişinin yaşam öyküsünü değil, aynı zamanda o dönemin siyasi figürlerini ve kültürel dinamiklerini anlamak isteyen okuyucular için zengin bir kaynak niteliği taşıyor.