Tirevi'nin Musiki Risalesi

Türk M.sik.sinin teorik y.nü ile ilgili olarak ana kaynaklar üzerindeki araştırmalar, günümüz Türkiye’sinde bilimsel veri elde etmek arzusu ile gayretle sürdürülmektedir. Her bilim dalında olduğu gibi, musik. ilminin de tarihi ve teorik anlamda gelişmesine yardımcı olmuş eserleri, bunlardan öncelikle geçmiş asırlarda yapılan çalışmaları araştırmacıların yararlanmasına sunmak gerekmektedir. Bu düşünce ile yapmış olduğumuz yüksek lisans öğretiminin sonunda, musiki tarihi içerisinde ayrıcalıklı bir yeri olan Kadızade Tirevi’nin “Musiki Risalesi” adlı eserini inceledik. Çeşitli kütüphanelerde yazma nüshalarına rastlanan bu eseri seçmedeki gaye, eserin üzerinde daha önce çalışma yapılmamış olması idi. Bu çalışmaya, öncelikle eserin nüshalarını yeniden gözden geçirme işlemi ile başlanıldı. İstanbul’daki genel kütüphâneler ve imkânlar nisbetinde özel kitaplıklar ile Anadolu’daki kütüphâne kataloglarında yazma nüshaları görülen Tirevî’nin risâlesi tekrar tarandı. Bu çalışmaların sonucunda, eserin çeşitli dönemlerde kaleme alınmış beş yazma nüshasına iki nüsha daha eklenerek yedi nüshatekrar gözden geçirilip hepsinin karşılaştırılması yapıldı. Ayrıca eserin yazıldığı devirlerdeki mûsikî teorisi çalışmaları ve eserleri konusunda da günümüze ulaşan bilgiler yeniden gözden geçirildi. Böylece, mûsikî çevrelerinde bugüne kadar sadece ismi bilinen bu eser tanıtılmaya çalışıldı