Adalet Öğretisinde İnsan Olma

İnsan "hakları" olgusunu ortaya çıkarıp inceleme konusunda sarfedilen ve sarfedilmekte olan entelektüel çabalar, İslam'ın bu alandaki seçkin yerini belirtme faziletini taşımasına rağmen söz konusu yaklaşımların Avrupalıların koymuş oldukları terimin aynısı üzerine kurulmuş olduğunu görüyoruz; "Hukuk" terimi, Oysa biz İslam'ın, insanın iman ve "hukuk"una saygı da "hukuk mertebesini aşarak bunları "zaruretler" kabul edip, "farizalar" arasına kattığını görüyoruz. Yeme-içme, giyinme, oturma, güvenlik, inanç, düşünce ve ifade özgürlüğü, öğrenim hakkı, toplumun genel düzeninin oluşturulmasına katılım ve yöneticileri gözetim ve sorgulama hakkı, yetersiz yahut zalim, fasık, bozuk düzenleri değiştirmek için devrim...vs. Bütün bunlar İslam'ın nazarında insanın isteyeceği, elde etmek için çaba harcayacağı engelleyenlere karşı duracağı "Hakları"ndan ibaret değildir. Bunlar aynı zamanda o insanın boynunun borcu olan şeylerdir.