İbn Sina’nın Birleşmeli Kıyas Teorisi ve Sembolik Yorumu

Yirminci yüzyıla kadar Mantık Tarihinin en önemli iki ismi -başka büyük mantıkçılar bulunmakla birlikte- Aristoteles ve İbn Sînâ'dır. Bu iddia, yirminci yüzyıl filozofu Friedich Ludwig Gottlob Frege hakkında söylenen “Aristoteles sonrası zamanların en büyük mantıkçısı” iddiasını değiller. Mantık tarihi dikkatlice incelendiğinde görülür ki Aristoteles sonrası en büyük iki mantıkçı İbn Sînâ ve Frege'dir. Bir zamanlar İslam Mantık Tarihçiliği de yapmış olan filozof Nicholas Rescher, Fârâbî için “İslâm'ın en önemli mantıkçısı” ifadesini kullanırken İbn Sînâ için de “İslâm'ın en yaratıcı mantıkçısı” ifadesini kullanmıştır. İbn Sînâ'nın yaşadığı yüzyılı da Mantık disiplini bakımından, “İbn Sînâ yüzyılı” diye adlandırmıştır. Elinizdeki bu çalışma, İbn Sînâ mantığındaki birleşmeli (iktirânî) kıyas teorisini anlamaya çalışır. Bunun için metin analizine başvurur ve onların sembolik yorumlarını kurmaya çalışır.