Osmanlı'da Batışın Üç Evresi

Ahmet Rasim, Osmanlı Devleti'nin son döneminde yetişmiş verimli bir yazar olduğu kadar Osmanlı tarihi konusunda da ciddi araştırmalar yaparak 4 ciltlik 'Osmanlı Tarihi' kitabını yazmış bir tarihçidir. Onun bu küçük kitabı ise ayrı bir araştırma ve inceleme sonucunda hazırlanmış tarihsel bir monografi niteliğinde olup ilginç ve özellikle şu noktalarda belirmektedir: Birincisi, bu monografide Osmanlı Devleti'nin çöküş nedeninin en ilginç evreleri olan III. Selim, II. Mahmut ve Abdülmecit dönemleri işlenmiştir. İkincisi, genel bir tarih kitabında yer alması olanaksız bulunan padişah söylevlerinin, 1789 Fransız İnsan Hakları Bildirisi'nin, derebeylerle padişahlık arasında yapılmış olan 'Sened-i İttifak' adını taşıyan anlaşmanın; devletçe ilk kez çıkarılan Takvim-i Vakayi gazetesinin, toplumun o zamanki durumunu belgeleyen önsözünün; 1839 Tanzimat, 1856 Islahat Fermanları'nın ve daha nice belgenin -öztürkçeye çevrilmiş- tam metinlerinin bu kitapta yer almış bulunmasıdır.