Tanrı ve Devlet

"Bir efendi, her kim olursa olsun ve kendini ne kadar liberal gösterme arzusu taşısa taşısın, her zaman efendidir. Onun varlığı, tüm altındakilerin köleliğini zorunlu kılar. Bundan ötürü eğer Tanrı varsa ve insan özgürlüğüne hizmet etmek istiyorsa bunu ancak var olmaktan vazgeçerek yapabilir." diyen Mihail Bakunin, 1814-1876 yılları arasında yaşamış bir Rus devrimci ve kolektivist anarşizm kuramcısıdır. Anarşist düşünürlerin ilk kuşağının temsilcilerindendir. Anarşizmin babalarından biridir. Tanrı ve Devlet, onun en ünlü eseri olmakla birlikte birçok çalışması gibi bu da bitmemiştir.