Oryantalist Anlatımlarında Hz. Aişe

Bu, çalışma, günümüz akademi dünyasında hâlâgüncelliğini koruyan Hz. Aişe’nin evlilik yaşı veİfk hadisesi örnekleminde ele aldığımız oryantalistlerinanlatım-kaynak ilişkisine odaklanmaktadır.Bu bağlamda, oryantalistlerin kullandıkları kaynakların,yine onların anlatımlarına yansıyan algı değişiminigöstermek adına, XVII-XX. yüzyıllar arasındaeserler kaleme alan belirli oryantalistler ve çalışmalarıincelenmektedir. Seçilen oryantalist çalışmalardaanlatım-kaynak ilişkisini ortaya koymak için, İslamtarihinde önemli bir figür olan Aişe bint Ebî Bekir anlatımları,evlilik yaşı ve İfk hadisesi özelinde merkezealınarak, oryantalistlerin bir taraftan Hz. Aişe’ye dairanlatımları incelenirken; diğer taraftan anlatımlarınıdayandırdıkları kaynaklar kritik edilmektedir. Buçerçevede, genelde tarihsel eleştiri yöntemi, özeldekaynak eleştirisi yöntemi uygulanmaktadır. Neticede,oryantalistlerin Hz. Aişe anlatımları, aynı zamandaİslam tarihinin erken dönem kaynaklarındaki anlatımlarlamukayeseli kritik edilmektedir. Bu sayedeanlatım-kaynak ilişkisine dair ulaştığımız tespitlerüzerinden oryantalistlerin algı ve yaklaşımlarını metodolojikbir bakış açısıyla değerlendirme imkânına kavuşmuşolmaktayız. Ayrıca, oryantalistlerin iddialarıüzerinden cereyan eden çağdaş dönem tartışmalarada yer vermek suretiyle çalışmamız, tarihin sadecegeçmişten ibaret olmadığını, güncel yaklaşımlardangetirdiği örneklerle gösterme gayreti taşımaktadır.Sonuç olarak, oryantalistlerin anlatım-kaynak ilişkisi,zihnî değişimin olmasa da, kavramsal ve metodikdeğişimin tarihsel izlerine işaret etmektedir.