Allahuekber Şehitleri

Doktor Derviş yatmaya hazırlanırken düşünüyordu: « Bu mevsimde Allahuekber Dağı’nı aşmakla Rus ordusunu yenmiş, Kafkasya’yı fethetmiş sayılırız. Ama ortalıkta ne Rus ordusu var ne de Kafkasya. Tek görünen Allahuekber Dağı canavarından kurtulabilen bir avuç asker. » Balkan Savaşı’nı atlatan Onuncu Kolordu, Allahuekber Dağı karlarına gömülüp kalmıştı.Bölge senenin dört ayı boyunca karlarla örtülüydü. Kar yüksekliği kimi yerlerde bir metreyi geçiyordu. Zemheriler diye bilinen en soğuk günlerdi. Sıfırın altında kırk dereceye düsen soğuk, düşmandan daha çok düşmandı. Yapılan harekât plânına göre 9. Kolordu Sarıkamış Dağları’nı, 10. Kolordu ise Allahuekber Dağları’nı aşarak Rusları Sarıkamış’ta kuşatıp imha edecekti. Amaç Rusların eline yıllar önce geçmiş olan Kars, Ardahan ve Sarıkamış’ı kurtarıp Kafkaslara sarkmak, böylece Rus ordusunu üzerimize çekip Alman ordularına yardımcı olmaktı! Savaş hazırlıkları tam olarak yapılmadan Türk askeri cepheye sürülmüştü. Ordunun gıda, silah, cephane, ilaç, giysi ihtiyaçları gelmiyordu. Çünkü yollar yetersizdi. İkmal yapılacak en önemli ulaşım noktası Trabzon limanıydı. İstanbul’dan gemilerle malzeme gönderilecekti. Malzemeler Trabzon’a gelecek, oradan da çok kısıtlı imkânlarla ve çetrefilli yollarla, yük hayvanlarının sırtında Doğu cephesine ulaşacaktı. Bu bile gerçekleşemedi. İstanbul’dan yola çıkan ve askere malzeme taşıyan gemileri Ruslar Karadeniz’de batırmıştı. Zamanın milli savunma bakanı ve başkomutan vekili Enver Paşa’nın emri üzerine 118 bin askerle 22 Aralık 1914’te, 3. Ordu harekâta başladı. Enver Paşa, 3. Ordu’nun Komutanlığı’na da vekâlet etmekteydi. Savaşa lojistik yönden hazırlıksız başlayan 9,10 ve 11. kolordular, eksi 40-50 derece soğukta, 60-70 cm. kar üzerinde, Rus birlikleriyle kahramanca savaştı.Allahuekber Dağları, çoğu tek kurşun atmadan donarak ölen, binlerce askerimizi şehit vererek aşıldı ve Sarıkamış kuşatıldı. Sarıkamış kuşatma harekâtı ise aşırı soğuk ve açlık yüzünden, hedef ele geçirilemeden 5 Ocak 1915’te sona erdi.Allahuekber Dağları, cephede hastalık ve donma sonu¬cu şehit olan on binlerce vatan evladına mezar oldu.