Kavram Atlası / Türk İslam Sanatları 1

 ŞENAY ÖZGÜR YILDIZ  XV İÇİNDEKİLER EDİTÖRDEN ................................................. V ÖNSÖZ ....................................................... XI SANAT VE SANAT ESERİ ........................ 1 Sanat .......................................................... 1 Sanat Eseri................................................ 3 Sanatçı/Sanatkâr .................................... 4 Hâmî/Koruyucu/Patron ......................... 5 Milli Sanat/Evrensel Sanat.................... 6 Kültür ..........................................................  7 SANAT İLE İLİŞKİLİ DİSİPLİNLER ......... 8 Sanat Tarihi ............................................... 8 Arkeoloji ..................................................... 9 Antropoloji/Sanat Antropolojisi ......... 10 Estetik/Sanat Felsefesi ......................... 11 Sosyoloji/Sanat Sosyolojisi ................ 12 Psikoloji/Sanat Psikolojisi................... 13 SANAT VE ANLAM .................................. 14 Oran/Orantı/Ölçü ................................... 14 Altın Oran ................................................. 15 Üslûp ........................................................ 16 Tasvir ......................................................... 17 İkon/İkona .............................................. 18 İkonoklazma/İkonoklazm .................... 19 İkonografi ............................................... 20 İkonoloji ................................................... 21 Anikonizm ................................................ 22 Sembol/Sembolizm ............................. 23 Litürji/Litürjik ......................................... 24 KOLEKSİYONCULUK VE KORUMA ...... 25 Ören Yeri .................................................. 25 Sit Alanı ................................................... 26 Höyük/Tümülüs .....................................  27 Kazı ........................................................... 28 Tarihi Eser ............................................... 29 Koleksiyonculuk/Koleksiyon/ Koleksiyoncu/Koleksiyoner ............... 30 Müze/Müzecilik ......................................31 Âsâr-ı Atîka Nizamnamesi/ Eski Eserler Kanunu....................................... 32 Konservasyon/Koruma........................ 33 TÜRK SANATI / İSLÂM SANATI / TÜRK-İSLÂM SANATI VE İLİŞKİLİ KÜLTÜR ÇEVRELERİ .............................. 34 Türk Sanatı .............................................. 34 Hun Sanatı .............................................. 35 Göktürk Sanatı ....................................... 36 Uygur Sanatı ........................................... 37 İslâm Sanatı/İslâm Ülkelerinde Sanat ........................................................ 38 Türk-İslâm Sanatı .................................. 39 Mezopotamya Sanatı ............................ 40 Mısır Sanatı .............................................. 41 Pers Sanatı .............................................. 42 Sasani Sanatı ......................................... 43 Antikite/Antik Çağ ................................ 44 XVI  KAVRAM ATLASI / TÜRK İSLÂM SANATLARI -I Antik Yunan Sanatı ................................ 45 Helenistik Sanat .................................... 46 Roma Sanatı ........................................... 47 Bizans Sanatı .......................................... 48 Gotik Sanatı ............................................ 49 Rönesans Sanatı ................................... 50 GENEL SANAT VE MİMARLIK KAVRAMLARI .......................................... 51 Çadır .......................................................... 51 Mimarlık/Mimari ................................... 52 Âbide/Anıt .............................................. 53 Agora ........................................................ 54 Külliye ...................................................... 55 Mukarnas/İstalatit/Stalaktit ..............  57 Mimar/Mimarbaşı ................................. 58 Hassa Mimarları Ocağı ......................... 59 MİMARİ UNSURLAR .............................. 60 Minber ...................................................... 60 Kürsü/Va’z/Vaaz Kürsüsü .................... 61 Mihrap ...................................................... 62 Minare ...................................................... 63 Maksure ................................................... 64 Mahfil/Mahfel ........................................ 65 Hünkâr Mahfili ........................................ 66 Müezzin Mahfili ...................................... 67 Eyvan ........................................................ 68 Revak ....................................................... 69 Taçkapı/Portal ....................................... 70 Alınlık ........................................................ 71 Ayak/Filayağı ......................................... 72 Sütun ........................................................ 73 Kemer ....................................................... 74 Tromp/Tonoz Bingi ................................ 75 Pandantif/Küresel Bingi ...................... 76 Türk Üçgeni ............................................. 77 Kubbe ....................................................... 78 Tonoz ........................................................ 79 MİMARİ YAPI TÜRLERİ ........................ 80 a. Dini Mimari ......................................... 80 Kâbe ......................................................... 80 Musalla/Namazgâh/İdgâh .................. 81 Mescit ..................................................... 82 Cami .........................................................  83 Tapınak/Mâbed ..................................... 84 Sinagog/Havra ...................................... 85 Bazilika ....................................................  86 Kilise ......................................................... 87 Ribât ........................................................ 88 Tekke/Dergâh/Âsitâne/Pir evi .......... 89 Hankah ..................................................... 91 Zâviye/İmâret ........................................  92 Mevlevîhâne .......................................... 94 Mezar/Kabir ........................................... 95 Kurgan ...................................................... 97 Piramit .....................................................  99 Türbe/Kümbet/Künbet ......................100 Medrese ................................................. 102 b. Sivil Mimari ....................................... 104 Saray/Kasır ........................................... 104 Kervansaray/Han ................................ 106  ŞENAY ÖZGÜR YILDIZ  XVII Şehir İçi Hanları ....................................  107 Menzil Hanları/Külliyeleri .................. 108 Arasta ..................................................... 109 Bedesten ................................................ 110 Dârüşşifâ/Bîmâristan .......................... 112 Hamam ................................................... 113 Şadırvan .................................................. 115 Sebil ......................................................... 116 Selsebil ................................................... 117 Sarnıç ...................................................... 118 Bent ......................................................... 119 Su Kemeri .............................................. 120 Köprü ....................................................... 121 Saat Kulesi ............................................ 122 Hükümet Konağı .................................. 123 c. Askeri Mimari .................................... 124 Kale ......................................................... 124 Sur ........................................................... 125 Kule ......................................................... 126 İSLÂM ÜLKELERİNDE / HANEDANLARINDA SANAT ............... 127 Hz. Muhammed ve Dört Halife Dönemi Sanatı ...................................... 127 Emevî Dönemi Sanatı .......................... 129 Kubbetü’s Sahre/Kubbetü’s Sahra .. 130 Şam  Emeviye/Ümeyye  Camii ............. 131 Kayrevan Ulu Camii/Sîdî Ukbe Camii ...................................................... 133 Endülüs Emevîleri Dönemi Sanatı .... 134 Kurtuba Ulu Camii ............................... 135 Ağlebîler Dönemi Sanatı..................... 137 Abbâsî Dönemi Sanatı ........................ 138 Sâmerrâ ABC Üslupları ....................... 139 Sâmerrâ Ulu Camii/Camiü'l – Kebir ........................................................ 141 Ebû Dülef Camii .................................... 142 Tolunoğulları Dönemi Sanatı ............ 143 Tolunoğlu Camii/İbn Tolun Camii .... 144 Karahanlı Dönemi Sanatı ................... 145 Gazneli Dönemi Sanatı ....................... 146 Büyük Selçuklu Dönemi Sanatı ......... 147 Hârizmşahlar/Harezmşahlar Dönemi Sanatı ..................................... 148 Zengîler Dönemi Sanatı ......................  149 Fatımîler Dönemi Sanatı .................... 150 Eyyubîler Dönemi Sanatı .................... 152 Memlükler Dönemi Sanatı ................. 153 Murabıtlar Dönemi Sanatı ................. 154 Muvahhidler Dönemi Sanatı ............. 155 Merînîler Dönemi Sanatı ..................... 157 Nasrîler Dönemi Sanatı ...................... 158 Delhi Türk Sultanlığı Dönemi Sanatı ..................................................... 160 Bâbürlüler Dönemi Sanatı .................. 161 İlhanlılar Dönemi Sanatı .................... 163 Akkoyunlu Dönemi Sanatı ................. 165 Karakoyunlular Dönemi Sanatı ........ 166 Timurlu Dönemi Sanatı........................ 167 XVIII  KAVRAM ATLASI / TÜRK İSLÂM SANATLARI -I SELÇUKLU ÖNCESİ ANADOLU BEYLİKLERİ........................................... 168 Dânişmendliler Dönemi Sanatı ........ 168 Saltuklular Dönemi Sanatı ................. 170 Artuklular Dönemi Sanatı .................... 171 Mengücüklüler Dönemi Sanatı .......... 172 Divriği Ulu Camii ve Dârüşşifâsı ........ 173 Anadolu Selçuklu Dönemi Sanatı ..... 175 Konya Alâeddin Camii ......................... 176 Niğde Alâeddin Camii .......................... 177 Kayseri Huand Hatun Külliyesi .......... 178 Beylikler Dönemi Sanatı ..................... 179 Karamanoğulları Dönemi Sanatı ....... 181 Germiyanoğulları Dönemi Sanatı ..... 182 Menteşeoğulları Dönemi Sanatı ...... 183 Balat İlyas Bey Camii/Cuma Cami ... 184 Milas Fîruz Bey Camii/Kurşunlu Cami ....................................................... 185 Aydınoğulları Dönemi Sanatı ............ 186 Birgi Ulu Camii ....................................... 187 Selçuk Îsâ Bey Camii .......................... 188 Saruhanoğulları Dönemi Sanatı ....... 189 Manisa Ulu Camii .................................. 191 OSMANLI DÖNEMİ SANATI ............... 192 Erken Dönem Osmanlı Sanatı ........... 192 İznik Yeşil Camii ................................... 194 Bursa Ulu Camii ................................... 195 Edirne Eski Camii/Ulu Cami ............... 197 Bursa Yeşil Camii ................................ 198 Edirne Üç Şerefeli Camii .................... 199 Klasik Osmanlı Dönemi Sanatı ......... 201 Erken Klasik Osmanlı Dönemi (Mimar Sinan Öncesi Dönem) Sanatı .................................................... 203 İstanbul Fâtih Camii ........................... 205 İstanbul Bayezid Camii ...................... 207 Mimar Sinan ......................................... 208 Mimar Sinan Dönemi Sanatı .............. 210 İstanbul Şehzade Camii ....................... 211 İstanbul Süleymaniye Camii ............. 212 Edirne Selimiye Camii ......................... 214 Mimar Sinan Sonrası Klasik Dönem Sanatı ....................................... 216 İstanbul Sultan Ahmet Camii ............ 218 İstanbul Yeni Camii ............................. 219 Osmanlı Batılılaşma Dönemi Sanatı .................................................... 220 Lâle Devri .............................................. 222 Barok Üslûbu ........................................ 223 Rokoko Üslûbu ..................................... 225 Ampir Üslûbu ....................................... 226 Oryantalist Üslûbu ............................... 227 Eklektik/Yeni-Klasizm Üslûbu .......... 228 Art Nouveau/Yeni Sanat Üslûbu ...... 230 İstanbul Nuruosmaniye Camii/ Nûr-u Osmaniye Camii ....................... 232 İstanbul Dolmabahçe Camii/ Bezmialem Valide Sultan Camii ....... 234 İstanbul Ortaköy Camii/Büyük Mecidiye Camii .................................... 235 KAYNAKÇA ............................................ 237 DİZİN....................................................... 259