Ebu'l-Leys es-Semerkandi'in Tefsir'u-l Kur'an'ında Esbab-ı Nüzul

Eğer gerçek manada Kur’ân’ı anlamak istiyorsak şunu iyi bilmemiz lazımdır ki Kur’ân tarihin akışı içinde belli bir güzergâhı takip ederek bize kadar ulaşmıştır.  Bu gü-zergâhın en başında bulunan kişi şüphesiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’dir. Kur’ân’ın ilk muhatabı, ilk müfessiri ve ilk tatbik edeni O’dur. Hz. Peygamber (s.a.v.)’den günümüze kadar Hadis, Tef-sir, Kelam, Tasavvuf gibi alanlarda çok sayıda âlimin var olduğunu görmekteyiz. Temel amaçları Kur’ân’ı hakkıyla anlamak olan bu âlimlerin meydana getirdiği eserler İslam ümmetinin ilmî tecrübesinin ana güzergâhını oluşturmak-tadır. Hz. Peygamber (s.a.v.)’in şahsında Kur’ân’ın hakikat-lerine ulaşmak isteyen kişi bu yolu yürümeyi göze almak durumundadır. Kur’ân-ı Kerim’in en doğru şekilde anla-şılmasını sağlamak amacıyla usûl ve metotla ilgili bazı ilim-ler oluşmuştur. Bu ilimlere Kur’ân ilimleri diyoruz. Esbâb-ı Nüzul, Mekkî-Medenî, Nasîh-Mensûh, Muhkem-Müteşabih vb. ilimler önemli Kur’ân ilimlerinden bazılarıdır.  Kur’ân-ı Kerim’i doğru şekilde anlamak için Kur’ân ilim-lerini iyi bilmek gerekir. Esbâb-ı Nüzûl ilmi de Kur’ân ilim-lerinin en önemlilerinden biri olup, İslâmiyet’in ilk asrın-dan bu yana Kur’ân-ı Kerîm’in anlaşılmasında önemli bir ilim olarak değerlendirilmiştir. Bunun en temel sebeple-rinden birisi esbab-ı nüzûl ilminin olaylarla sebepler ara-sında sağlıklı bir rabıtanın sağlanmasını kolaylaştırması-dır. Olaylar ile sebepler arasındaki rabıtalar bilindiği za-man, ayetlerin kendi bağlamı içerisinde daha doğru bir şe-kilde anlaşılması kolaylaşmaktadır. Dolayısıyla Kur’an’ı tefsîr etme noktasında esbab-ı nüzûl ilminin rolü büyüktür.