Kuşeyri’nin “El-Cevahiru’l Mensure” İsimli Eseri Bağlamında Tasavvufi Görüşleri

Horasan’ın Nişâbûr yöresinde yaşayan Kuşeyrî, Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey’in veziri Kundurî’den eziyet görmüş ve hapse atılmış, Sultan Alparslan’ın veziri Nizâmülmülk’ten ise ilgi ve himaye görmüştür. Mutasavvıf olarak öne çıkan Kuşeyrî, tefsir, hadis, kelâm ve fıkıh gibi ilimlerde de uzmanlaşmış ve dinî ilimleri birbirinden ayırmayarak, ötekileştirmeyerek mezcetmiştir. Kitap ve sünneti her şeyin önünde tutan Kuşeyrî, daima bu ikisine göre hareket etmeyi tavsiye etmiştir. Ona göre, Peygamber’in getirdiği ile amel etmeyerek kendi hevasına ve görüşüne göre hareket eden kimseler, ibadet ve amel icat etmiş olurlar. Bu durum, onların sapmasına ve helak olmasına sebep olur. Kurtuluş, kitap ve sünnete sarılmaktadır. Velâyet ve ebdâl hallerine de ancak bu ikisi ile ulaşılabilir. Elinizdeki bu kitap, Kuşeyrî’nin, varidata dayanan el-Cevâhiru’l- Mensûre isimli eserindeki tasavvufî görüşlerinin tespit edildiği ve incelendiği bir eser olup onun fikirlerini yansıtması bakımından önem arz etmektedir.