Tefsirde Usul Farklılığı (Mukatil İle Cabirî Örneği)

Kur’an, hidayete giden yolda insana rehberlik eden, ona anlamlı bir hayat vadeden bir kitaptır. İnananlar, kendi çağlarının sorunlarına cevap arama yolculuğunda tarih boyunca Kur’an’ın rehberliğinden yararlanmak amacıyla Tefsirler telif etmişlerdir. Ancak yazılan her tefsirin, müellifinin içinde yaşadığı zaman diliminin ve coğrafyasının izlerini yansıttığı açıktır. Dolayısıyla farklı zaman dilimlerinde telif edilen tefsirler arasında da bir değişim gerçekleşmiştir. Çünkü “değişim” kavramı “zaman” kavramı ile ilintilidir. Zamana mahkûm olan insanın elinden sadır olan her eser de değişmeye mahkûmdur. Bu kitapta, değişimin bir insanlık kuralı olmasından hareketle, bir insan eylemi olan tefsir yapma usulünün de ilk müelliften günümüze ne gibi bir değişikliğe uğradığı ele alınmıştır. Mukâtil b. Süleyman (ö.150 h. ) ile Muhammed Âbid el-Câbirî (ö.2010 m.) tefsirlerinin karşılaştırıldığı bu kitapta bir anlamda tefsir usulünün tarihi sürecine ışık tutmak da hedeflenmiştir.