Osmanlı Devleti’nde Muhaceret, İskan ve Entegrasyon Bursa Sancağı Örneği (1845-1908)

Kırım Savaşı ve 93 Harbi sonrasında yaşanan kitle göçleri neticesinde Osmanlı Devleti göç olgusunun acı deneyimini defaatle yaşamak zorunda kaldı. Bu kitle göçleri, yüzyıllardır yaşadıkları topraklarda bir anda azınlık konumuna düşen Müslüman halk için Anadolu’yu âdeta bir sığınak hâline getirdi. Kırım’dan, Kafkasya’dan, Balkanlar’dan Osmanlı topraklarına gelen muhacirlerin iskânı için seçilen şehirlerden biri de Bursa’ydı. Birinci elden arşiv kaynakları ile hazırlanan bu eserle yazar, sadece Bursa sancağına göç eden muhacirlerin iskân sürecini ele almayıp iskân süreci sonrasında yaşadıkları entegrasyon problemlerine de yer vermiş, göç ve göçün etkilerini bir bütün olarak incelerken bir şehrin göç ile uğradığı değişimleri de ortaya koymuştur.