Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Tasavvuf Tarihi Yazıcılığı (1910-1933)

Osmanlı modernleşme sürecinde, İslâmî ilimlerin tarihlerinin yeniden yazılmasına yönelik arayışlar tasavvuf alanında da etkilerini göstermiştir. Bu çerçevede tasavvuf tarihi yazıcılığı açısından yaşanan ve birbiriyle irtibatları bulunan önemli hadiselerden birincisi, tasavvuf öğretiminin tekkenin dışında yeni bir yer olarak mektep-medrese müfredatında yer almasıdır. İkincisi, tasavvuf tarihinin nasıl, kim tarafından ve neleri ihtiva edecek şekilde yazılacağına yönelik tartışmalardır. Üçüncüsü ise, farklı isimlerce önemli bir yekûna ulaşan genel tasavvuf tarihi nitelikli kitaplar ve makaleler telif edilmesidir. Bu çalışma, tasavvuf tarihi yazıcılığının Osmanlı’dan Cumhuriyet’e intikalini ilgili süreç ve tartışmaları dikkatten uzak tutmadan yeni tasavvuf tarihi denemelerini kapsayacak şekilde ele almaktadır. Çalışmada genel tasavvuf tarihi kitaplarını ortaya çıkaran sâiklerin ve yazımlarını etkileyen aktörlerin tespitine, dönemdeki tasavvuf tarihi literatürünün ayrıntılı bir tasvirine ve ilgili metinlerdeki müşterek meselelere farklı müelliflerin nasıl yaklaştığına odaklanılmıştır. Bu açıdan elinizdeki eser tasavvuf tarihi yazıcılığının günümüze yakın bir halkasının yöntem, literatür ve muhteva zaviyesinden tahlilini hedeflemektedir.