Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Hakkari Siyasi, Ekonomik ve Kültürel Mirası (XVII. ve XVIII. Yüzyıllar)

Hakkâri, tarihi MÖ 7000’lere kadar uzanan köklere sahip zengin bir coğrafyada konumlanmış bir şehirdir. Bu bölgede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar, Hak­kâ­ri’nin erken dönem yerleşimlerine dair ilginç ipuçları sunmaktadır. Ancak Hak­kâ­ri’nin tarihinde sadece geçmişin izleri değil, aynı zamanda İran ve Osmanlı İmparatorlukları arasında stratejik bir geçiş noktası ve ticaret yolu olarak önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca Hak­kâ­ri bölgesindeki Nasturi topluluğuyla Nurullah Bey’in liderliği altında gerçekleşen ilişkileri ve Osmanlı Devleti ile olan ilişkileri, vergi toplama, güvenlik ve yerel ihtiyaçların karşılanması gibi konular üzerinden ele alınmaktadır. Misyonerlerin bölgeye gelmesiyle birlikte Nasturiler, onlarla birlikte hareket etmeye başlamış ve Osmanlı Devleti’ne karşı isyanlar ve ayaklanmalar gerçekleşmiştir. Bu durum, Nasturilerin Osmanlı Devleti’ne olan bağlılığını etkilemiş ve bölgedeki siyasi ve sosyal dinamikleri değiştirmiştir. Bu minvalde, BOA arşivinden temin edilen belgeler ile, telif ve tetkik eserlerden derlenmiş bilgileri içeren bu çalışma, Hak­kâ­ri bölgesinin tarihi ve kültürel bağlamını anlamak için önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.