Mûsikînin Hükmü Bağlamında İbnü‎’l-Kayseranî‎’nin “Sema” Kitabı

Hicri 5. yy.da yaşayan İbnu‎’l-Kayserânî‎’nin güçlü hadis hafızlığı ve bilgisi yanında mûsikî bilgisinin de olduğu, güzel sese sahip olduğu, Kur‎’an-ı Kerim‎’i makamlı tilavet ettiği aktarılmaktadır. Bunun yanında hadis almak için pek çok şehre gitmiş olan bir seyyah olduğu da bilinmektedir. Gittiği bu şehirlerde farklı yerel kültürleri görmesi ve bu kültürlere ait mûsikîleri dinlemesi ve etkilenmesi kuvvetle muhtemeldir. Nitekim Sema kitabında def, mizmar, kaval gibi enstrümanların yanında meazif, kadib, evtar, ud, tunbur, sanc gibi yakın ve/veya farklı coğrafyalarda kullanılan enstümanlardan bahsetmekte ve üflemeli, vurmalı ve telli çalgıların ayrımını yapabilmektedir. Ayrıca mûsikî eşliğinde söylenen şiirlere/güftelere eserinde yer vermektedir.İslam‎’da mûsikînin yerini konu alan çalışmalarda İbnu‎’l-Kayserânî‎’in Sema kitabına çokça atıf yapılması bu kitabın önemini ortaya koymaktadır. Elinizdeki kitap, mûsikînin hükmü konusunda sistematik olarak kaleme alınmış döneminin en derli toplu eserlerinden biri olan Sema kitabının inceleme ve tercümesidir.