1915'ten 1980'e Karadeniz Ermeniler, Eşkıyalar, İnsanlar, Yaşamlar

Halil Erhan doğup büyüdüğü toprakları anlatıyor: Karadeniz’i. Yemeiçme alışkanlıklarını, ekonomik faaliyetleri, ulaşımı, evleri, yaylaları,yoksulluğu, yaşamları… Ama neredeyse hiçbiri sıradan anlatımlardeğil. Zira Erhan, resmî tarihte olmayan ama aslında tarihin ta kendisiolan şeylerden bahsederek zenginleştiriyor anılarını: Karadeniz’dekiErmenilerden, onların ekonomik faaliyetlerinden söz ediyor; harabeyedönüşen, yıktırılan, talan edilen kiliselerden bahsediyor; “kıyımdan”kurtulmak için kimliklerini saklamak zorunda kalan insanlaradeğiniyor. Dedelerinden dinlediği insanların malına, mülküne, hattaailesine el koyan çetecileri, eşkıyaları, Topal Osman’ın katlettiğiErmenileri, bir eşkıya için yakılan “Davutoğlu” türküsünün nasıl“Hekimoğlu”na dönüştüğünü, cumhuriyet muhtarlarını, hatipleriniaktarıyor.Sadece bunları değil, İstanbul’a göç eden Karadenizli bir aileninçocuğunun yaşadığı zorlukları da okuyoruz Erhan’ın anılarında:Alevi-Sünni gerginliği yüzünden biten arkadaşlıklarını, üniversiteöğrencisiyken yurtlarda yaşadıklarını, sol-sağ çatışmasıyla geçengünlerini, kontrgerillayı, “Özel Harp Dairesi”ni…Bilinen Karadeniz’in dışında bir Karadeniz anlatan, tarihî tanıklıklarıaktaran bir kitap…