Hiçbir Şey Yerinde Değil Çatışma Sonrası Süreçte Adalet ve Geçmişle Yüzleşme Talepleri

“Artık giden gitti. Zaman artık gitti”.Yirmi yıl önce, Türkiye’nin 90’larında, kocası sokakta vurularaköldürülmüş bir Vanlı kadının sözleri bunlar. Acısını böyle tok sözlükarşılayan da var, hâlâ ağıt yakan da... ’90’lı yılların savaşla, ölümlerle,işkenceyle, kayıplarla dolu mirasıyla yüzleşmek, sadece doğrudanmağdurlarının değil, bütün toplumun, her insanın sorunu olmalı.Bu araştırma, böyle bir yüzleşmenin zorluklarına, imkânlarına,araçlarına dair kapsamlı bir zemin etüdüdür. Hem teorik ve kavramsal,hem de saha koşullarını tarayan pratik bir zemin etüdü.Çatışmalı dönemlerin sonrasında adalet nasıl sağlanır? Cezalandırıcıve onarıcı adalet kavramları hangi kapıları açar? Hakikat hakkı nedenbir “hak”tır?Geçmişle yüzleşmede mağdurların, tanıkların, hayatta kalanlarınkonumları nedir? Faillerin, sorumluların, seyirci kalanların,bilmeyenlerin -hele bilebilecekleri halde bilmeyenlerin- konumlarınedir? Hafıza, yas tutma, bağışlama, hınç ve küskünlük, siyasaldostluk, nasıl işler bu yüzleşmede? Yüzleşme, bağışlama, helalleşmenasıl mümkün olur?Bütün bu soruların cevabını, teorinin ve dünya tecrübesininbirikimlerinin sağlamasını Muş’ta, Bitlis’te, Van’da, Hakkari’de,Şırnak’ta, Mardin’de, Batman’da, Diyarbakır’da yapan bir çalışma.