Sınırsız Dünyanın Yeni Sınırı Başörtüsü

“Seksenli yılların başında Şerif Mardin’den Sosyal Değişme dersi almıştım. Hoca değişmeyi değil, sürekliliği  anlatarak  başlamıştı  derse.  ‘Değişme’ye  âdeta  kutsal  bir  anlam  yükleyen  modernleşme kuramlarını  okuduğumuz  bir  dönemde,  sürekliliği  vurgulayan  bir  giriş...  Ardından  ‘Sınıfımızda toplumsal  sürekliliğin  çok  bariz  bir  örneği  var’ deyip  susması  ve  cevabını  bizden  beklemesi...  Bu sürekliliğin benimle ilgili olduğunu hemen anlamıştım. Hoca için başörtüm, nevzuhur bir uygulama değil;  toplumsal  sürekliliğin  bir  göstergesiydi.  Yani  bu  topraklarda  yaşayanlar  yüzyıllardır Müslüman’dı.  Ve  kadınlar,  dinlerinin  gereği  olarak  örtünmeye  devam  ediyorlardı.  Eğitim  ve kentleşmenin,  dinî  uygulamaları  ortadan  kaldıracağını  iddia  eden  modernleşme  ve  sekülerleşme teorilerinin  hilafına.  Böyleydi  ama  ağırlıklı  olarak  son  otuz  yıldır  yasaklar  nedeniyle  bir  ‘sorun’a dönüştü  başörtüsü.  Toplumsal  süreklilik  vurgusunun  yerini  bir  nevzuhurluk  vurgusu  aldı.”  Nazife Şişman, “başörtüsü”ne “sınırsız dünyanın yeni sınırı” metaforu üzerinden küresel bir çerçeve çiziyor. Kavramsal analizlerinde kullandığı mesafe, içeriden tecrübelerin kazandırdığı sağduyu ile birleşiyor. Ve şu tespiti yapıyor: “Başörtüsü sadece başörtüsü değil. Kimliklerin belirlendiği, sınırların çizildiği satıhta  bir  anlam  taşıyıcı.  Başörtüsü,  sınırsız  dünyanın  yeni  sınırı.  Müslüman  kadınlar,  örtüleriyle sınırsız özgürlüğün tecessüm ettiği bedene sınır çiziyorlar, seküler kamusallığın içinde dinî bir alanın sınırını tahkim ediyorlar. Bazı sınırları çizerken,  başka bazı sınırları ihlal ediyor; laikliğin, seküler kamusallığın sınırlarını zorluyorlar.”