80 Yıllık Hatıralarım İstibdat-Meşrutiyet-Cumhuriyet Devirlerinde

“Cemil’in memlekete dönüşü Türk tıbbında bir teceddüd devresi olmuştur. Asepsi antisepsi memleketin cerrahisine Cemil’le gitmiştir denilebilir. Sade o kadar mı? Cemil, ince zekasıyla elde ettiği muvaffakiyetlerde o çorak devrede Garp kitaplarına giren ve ismi oralarda tekrar edilen hemen ilk alimimizdi. O müşir üniformasıyla bize hocalık ederken, poliklinik derslerini emsalsiz bir vuzuh ve selasetle anlatırken biz Avrupa kitaplarında Cemil’in isimlerini görürdük. Belki o kitapların bir çoğunu kendisi de görmemiştir. Mesela klorform altında kalbi dura bir hemoroidi hastaya suni teneffüs yaparken berki bir sürat-i fikriye ile hemen göğüs kemiklerini keserek, kalbi ovarak masaj yapışla canlandırışı, harem ağlarında iğdişin cismani ve ruhani vücutta yaptığı değişiklikleri, murdar ilik yaralanmalarının dikilmesi, benim kitaplarda tesadüf ettiğim İlk Türk ismini taşıyan bir keşifdi., Cemil’in idi.”