Nabȋ’nin Tevhid Kasidesi Şerhi

Klasik Türk edebiyatının önde gelen şairlerinden Nâbȋ’nin Divan’ındaki ilk şiir tevhid kasidesidir. Bu manzume gerek kaside nazım şeklinin ağdalı dili ve üslubuyla yazılması gerekse tevhid türünün dinȋ, felsefi ve kelami birikimiyle şekillenmesi nedeniyle divan şiirinden istifade etmek isteyenler için şerh edilmesi gerektiğine inandığımız metinlerden biridir. Esasen daha evvel “İslam Felsefesi ve Kelamının Divan Şiirine Yansımaları: Tevhid Kasidelerinde İsbât-ı Vâcib” adlı makalemizle başladığımız bu serüven, Türk Edebiyatında Manzum Tevhidler adlı kitap çalışmamızla devam etmişti. Bu kitabımızda Türk edebiyatında yazılmış, ulaşabildiğimiz tüm tevhid manzumelerini incelemiştik. Söz konusu çalışmalarımız sırasında Fuzulȋ ve Nâbȋ’nin tevhid kasideleri dikkatimizi çekmişti. Ancak çalışmamızın asıl motivasyonu, İstanbul’da bir sempozyum esnasında görüştüğümüz Prof. Dr. Mahmut Kaplan’ın önerisiyle ortaya çıktı. Yukarıda bahsi geçen makalemizi okuyan Sayın Kaplan, Fuzulȋ’nin tevhid kasidesi şerhini konu alan kitabını o günlerde yayımlamıştı. Kendisi bizi onure ederek Nâbȋ’nin tevhid kasidesini şerh etmemiz konusunda bizi ziyadesiyle cesaretlendirmişti. On yılı aşkın süredir çeşitli nedenlerle ertelerken zihnimizin bir köşesinde olgunlaştırmaya çalıştığımız eserimiz bu vesileyle ortaya çıktı. Çalışmamızda kasidenin her beyti Arap alfabesiyle yazıldıktan sonra yeni yazıya aktarılmıştır. Çeviri yazı ise uzun ünlüler, hemze, ayın ve damaksı n ile sınırlı tutulmuştur.