Osmanlı Devleti'nde Müstakil Sancaklar

Kuruluşundan Tanzimat Dönemi’ne kadarki süre içerisinde Klasik Dönem Taşra İdaresi’ni bazı aksaklıklar ortaya çıkmasına rağmen devam ettiren Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Dönemi ile başlayan ve her alanda cereyan eden değişim rüzgârı taşra idaresinde de etkili olmuştur. Özellikle bu dönemde yaygın olarak görülen Fransız ekolünün izlerini taşra idaresinde de görmek mümkündür. Bu izlerden biri ise hiç kuşku yok ki müstakil sancak sistemidir. Taşra İdaresi’nde yeni bir yapı olarak ortaya çıkan bu sistem alışılagelmiş Osmanlı Sancak sisteminden farklı olarak eyaletlere bağlı değil, doğrudan Bâb-ı Âli’ye bağlı olarak yönetilmişlerdir. Yöneticisine ise mutasarrıf adı verilen bu sancakların kuruluşunda birçok gerekçe bulunmaktadır. Zamanla sayıları artan bu sancaklar TBMM döneminde yapılan düzenlemeler sonucu vilayet isimlerini almış ve günümüz il sisteminin temelini oluşturmuşlardır. Bu çalışmada muhtelif kaynaklarda ismi zikredilen ancak detaylı bir bilgi verilmeyen müstakil sancak sisteminin Osmanlı’da uygulanışı ve günümüze etkileri verilmeye çalışılmıştır.