İbn Battuta'ya Göre 14. Yüzyılda Anadolu Sosyal ve Kültürel Hayat

Anadolu, 11. yüzyıldan itibaren Selçuklu Türklerinin gözlerini batıya çevirmesiyle tedrici olarak Türkleşmeye başlamış ve 12. yüzyılın ortalarından itibaren önemli ölçüde Türkleşmiştir. Takip eden 13. yüzyılın sonlarında ise bazı yöresel noktalar dışında Anadolu artık Türkleşmesini tamamlayarak tüm yönleriyle bir Türk vatanı olma vasfını kazanmıştır. Durumun böyle olduğunu, o tarihlerden bugünlere uzanan hemen bütün tarihi kaynaklar ispat etmektedir. Dönemin Batı kaynaklarının 12. yüzyılın ortalarına kadar Anadolu için “Romania” adını kulllanırken bu tarihten itibaren “Turcia” tabirini kullanmaları, Anadolu’nun batılılar tarafından da Türk yurdu olarak kabul edildiğini gösteren açık bir delildir. İbnu Battûta’nın 14. yüzyılın ilk yarısında daha çok beylerin iskan edildiği uç bölgelerde yapmış olduğu Anadolu seyahati, tam da Anadolu’nun, Doğu Karadeniz’i istisna tutarsak, Türkleşmesini tamamladığı zamanlara tekabül etmektedir. İbn Battûta, Anadolu Türklerinin siyasî, iktisadî, sosyal, dinî, kültürel hayatları hakkında çok önemli bilgiler vermektedir. Esasen, tüm eseri içinde Anadolu’ya ayırdığı bölüm çok da fazla olmamakla birlikte aktardığı bilgiler bakımından onun seyahatnamesi, tam bir Anadolu Türk kültür hazinesi niteliğini taşımaktadır. İşte, değerli öğrencim Suat Karaman kaleme aldığı bu eserde İbn Battûta’nın “Seyahatname”sini esas alarak 14. yüzyılda Anadolu Türk kültür tarihini çalışmak suretiyle Anadolu’nun bir döneminin tarihine önemli bir katkı sunmuştur. Bu nedenle Türk kültürüne yapmış olduğu hizmeti dolayısıyla kendisini tebrik ediyor, bu çabasının arkadan gelecek nice çalışmalara öncülük yapmasını diliyorum. Prof.Dr.Seyfullah KARA Karabük Üniversitesi Tarih Bölümü