Edım / Final İki Dilli Kitap

Firavunların, Ramseslerin, Keykavusların, Müdhişİvanların halk üzerine âlet–i zulmü neydi? Başlıca halkınitikadât–ı câhilâne ve sefihânesiydi. Bir Firavun’uulûhiyet mertebesinde gösterip de milyonlarca halkıonun huzurunda secdeye düşüren o meskenet cehaletti.Biraz da Ben Konuşayım, Rıza Tevfik. İletişim Yay. s.331Koğuş 18. Tutuklu ve mahkumlar buraya “tecid” diyor. Yeni gelenlerintoplandığı, haftada bir iki defa koğuşlara dağıtıldığı geçicikoğuş. Tecid Arapça cedid kelimesinden geliyor. Türkçede hukukterimlerinin çoğu arapça. Herhalde bilinçli olarak değiştirilmiyor.Suç ve cezayı dinle irtibatlandırmak ulusçu devletin işine geliyor.Devletin politikalarını hem gizliyor hem meşrulaştırıyor. “Adalet”Arapça, “infaz” Arapça, “ceza”, “tevkif ” Arapça. Her halde neyinsuç ve cezasının da ne olduğu tanrısal bir edim olarak süreklianımsatılıyor. İnsanlar kendilerini kader mahkumu, tanrı mahkumuolarak görsün istiyorlar. İnandıkları kutsal metinler de öylesöylüyor. Her şey tanrının takdiri sonucudur. Tanrı sürekli imtihanediyor. Sabırlarını deniyor, uslanmalarını, tevbelerini bekliyor.Kutsal kitapları bu tür kıssalarla dolu ve sokak kültürü bu türhikâyeleri hep canlı tutuyor.  “Aleta zilma li ser gel ya Fîrawûnan, ya Ramsesan, yaKeykavûsan, ya Îvanên Erjeng çi bû? Esasen baweriyacahilane û bêaqilî bû. Ew rebenî cehalet bû ku Fîrawûn dimertebeya Xwedayîtiyê de nîşan dida û bi mîlyonan gelandi hizûra wî de dianî secdeyê.” Biraz da Ben Konuşayım, Rıza Tevfik (Weşanên İletişim, rp. 331)Qawîş 18. Girtî û mehkûm ji vê derê re dibêjin “tecîd”. Qawîşademkî ya ku kesên ku nû tên lê tên civandin û di hefteyê de carekducaran li qawîşan tên belavkirin. Tecîd ji Erebî, ji peyva cedîdê tê.Di Tirkî de gelek termên hiqûqî Erebî ne. Herhal bi zanebûn nayênguhartin. Ji bo dewleta neteweperwer têkilîdanîna sûc û cezayê biolê re tiştekî qenc e. Ev tişt hem polîtîkayên dewletê dide veşartin,hem wan dike meşrû. “Edalet” Erebî, “înfaz” Erebî, “ceza” Erebî,“tevkîf ” Erebî. Herhal wek kirineke xwedayî tê xwestin ku bîninbîra mirov ku çi sûc e û cezaya wê jî çi ye. Dixwazin ku mirov xwewek mehkûmê qederê, wek mehkûmê Xweda bibînin. Berhemênwan ên pîroz ên ku ew bawer dikin jî wisa dibêjin. Her tişt encamateqdîra Xweda ye. Xweda tim ezmûnê dike. Sebra wan dipîve,dixwaze ku ew bi aqil bibin û tewbe bikin. Pirtûkên wan ên pîroz biçîrokên wiha tijî ne û çanda kuçeyan çîrokên wiha tim zindî digire.Dema ku Edım van difikire ber bi nava qawîşê ve dimeşe. Ranzeyênsê qat li ser hev ên hem li milê rastê hem li milê çepê. Di nav deji bo xwarinê maseyeke dirêj û lingên wê ji hesin. Pişta rûniştekêtune ye, ew dişibe maseyên li cihê geştan.Xortek rûniştiye, dendikan dişikîne. Xeber