Müsebbib

“Ne kadar hamiyetli vicdanlı adam varsa birer birerzindanlarda, sürgünlerde mahvedildi. Artık hiç kimse ağızaçamaz, söz söyleyemez oldu. Beş-on zalim yaktıklarıevlerle, yıktıkları ocaklarla saraylar yaptırıyorlar, gelirlerkuruyorlar. Fakat... fakat ötede millet mahvoluyor.Memleketin serveti bitiyor, mali itibarı düşüyor, ahalisiperişan oluyor… Nasıl söyleyeyim bilmem, kısaca çöküşeyaklaşıyor. (…) Birkaç müstebit zalimin elinde koca milletâdeta oyuncak. Onları kırıp geçiriyorlar. Soyup soğanaçeviriyorlar. Fakat kimin ne haddine! Memlekette kanun,adalet, insaf yok de de gör. Katiller gibi Taşkışla’larda,zaptiye hapishanelerinde seni senelerce inletirler. O dereceki insanı dünyaya geldiğine, Osmanlı doğduğuna pişmanederler.”Müsebbib, II. Abdülhamid istibdatına karşı ilkkıpırdanışlardan biri olan Ali Suavi Vakası ve Jön Türkmuhalefeti çevresinde Zülfikar Efendi ailesinin uğradığıyıkımı anlatan bir romandır. Balkanlarda kaybedilentoprakların yol açtığı göçler ve sefaletin üstünde yükselenII. Abdülhamid’in ceberrut istibdatının devrilmesininhemen ardından yazılan bir özgürlük çığlığı…