Osmanlı Yargı Teşkilatında Naib

Osmanlı yargı teşkilatı denildiğinde şüphesiz ilk akla gelen kadıdır. Osmanlı kadısı literatürde pek çok çalışmaya konu olmuş; başta hukuki ve tarihi olmak üzere farklı açılardan ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Söz konusu çalışmalarda değinildiği üzere adli, idari ve beledi işleri yürütmesinde kadıya farklı yardımcılar muavenet etmiştir. Kadı yardımcılarından naib, kadıya vekil olmasıyla, kadıların görev yerlerine gitmeyip naibler tayin etmeleri sonucu sayılarının oldukça artmasıyla ve nihayetinde kadıların naib şeklinde anılmasıyla Osmanlı uygulamasında diğer yardımcılardan ayrılmıştır. Bununla birlikte literatürde naibi doğrudan ele alan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Çalışmamız Osmanlı yargı teşkilatının bu önemli figürünü inceleyerek literatüre katkı sağlamayı hedeflemiştir.(ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ2. KONUNUN TAKDİMİ VE SINIRLANDIRILMASI3. YÖNTEM VE KAYNAKLAR BİRİNCİ BÖLÜMNAİBLİK KURUMUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE OSMANLI HUKUK KAYNAKLARINDAKİ YERİ4. NAİB KAVRAMI, TARİHSEL GELİŞİMİ, OSMANLI HUKUK KAYNAKLARINDAKİ YERİ VE DİĞER YARGI GÖREVLİLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI4.1. Naib Kavramı ve Nitelikleri4.1.1. Terminolojik Açıdan Naib4.1.2. Nitelikleri4.2. Ortaya Çıkışı ve Tarihsel Gelişimi4.2.1. İslamiyet Öncesi Türk ve Moğol Devletlerinde Naib4.2.2. İslamiyet'in Kabulünden Sonra Türk ve Müslüman Devletlerde Naib4.3. Osmanlı Hukuk Kaynaklarında Naib4.3.1. Şeri Hukuk Kaynaklarında Naib4.3.2. Örfi Hukuk Kaynaklarında Naib4.4. Naiblik Kurumunun Diğer Yargı Görevlileri ile Karşılaştırılması4.4.1. Kadı4.4.2. Katip4.4.3. Kassam4.4.4. Müzekki4.4.5. Şuhudül-hal İKİNCİ BÖLÜMOSMANLI DEVLETİ'NDE NAİBİN TÜRLERİ, EĞİTİMİ, ATANMASI VE ÜCRETİ5. NAİB TÜRLERİ, NAİBİN EĞİTİMİ, ATANMASI VE ÜCRETİ5.1. Naib Türleri5.1.1. Genel Yetkili Naib Türleri5.1.2. Özel Yetkili Naib Türleri5.2. Naibin Eğitimi5.2.1. Klasik Dönemde Naibin Eğitimi5.2.2. Tanzimat Döneminde Naibin Eğitimi5.3. Naibin Atanması5.3.1. Osmanlı Hukuk Düzenlemelerinde Naibin Atanması5.3.2. Kadı Tarafından Naib Atanması5.3.3. Padişah Tarafından Naib Atanması5.3.4. Yerel Yöneticiler Tarafından Naib Atanması5.3.5. Naib Tarafından Naib Atanması5.4. Naiblik Ücreti ÜÇÜNCÜ BÖLÜMNAİBİN GÖREV VE YETKİLERİ, AZLİ, DENETLENMESİ VE KURUMDA MEYDANA GELEN YOZLAŞMA6. NAİBİN GÖREVLERİ, YETKİLERİ, AZLİ, DENETLENMESİ VE YOZLAŞMASI6.1. Naibin Görev ve Yetkileri6.1.1. Hukuki Görev ve Yetkileri6.1.2. İdari Görev ve Yetkileri6.2. Naibin Kararlarının Denetlenmesi6.2.1. Padişah Tarafından Denetlenme6.2.2. Mahkeme Tarafından Denetlenme6.3. Naibin Azledilmesi6.4. Naiblik Kurumunda Yozlaşma6.4.1. Niteliksiz Kimselerin Mesleğe Girişinden Kaynaklanan Yozlaşma6.4.2. Atama Usulünden Kaynaklanan Yozlaşma6.4.3. Ekonomik Nedenlerden Kaynaklanan Yozlaşma7. SONUÇ 8. KAYNAKÇA9. EKLER