Türk Hukuku ile Karşılaştırmalı Olarak İngiliz Hukukunda İfa Menfaati Kavramı Merkezinde Yaptırımlar

Kültürel ve sosyal gelişimi itibariyle sadece tarihsel tesadüfler ya da rastlantısal benzerliklerden bahsedebileceğimiz toplumların dahi sosyal gereksinimlerinin önemli ölçüde benzeştiği günümüzde, özellikle sözleşme hukuku alanında ortak bir adalet anlayışının temini hedeflenmektedir. Nitekim common law ve civil law gibi birbirinden büyük ölçüde ayrıldığı düşünülen geleneklerin, önemli derecede benzerlik gösterdiği alanlardan birini, sözleşmenin ihlali yahut borca aykırılık türünün çeşidi doğrultusunda temellendirilmiş hukuki çareler oluşturmaktadır. Sözleşmesel sorumluluğa ilişkin temel düzenlemenin tazminat talebi ile ilişkilendirildiği İngiliz hukuku ile aynen ifa talebinin borcun ifa edilmemesinin ilk sonucu olarak öngörüldüğü Türk hukukunda, teorik anlamda farklı hukuki çarelere öncelik verilmiş olmasına rağmen; söz konusu çarelerin özü itibariyle korumayı hedeflediği menfaatler, birbirinden ayrıştırılmamıştır. Bu doğrultuda, çalışmamıza esas teşkil eden aynen ifa ile tazminat talebi arasındaki benzerlik ve farklılıklar, her iki hukuk sistemi bakımından da edim yükümlülüklerinin tasnifine ilişkin ayrımdan istifade edilerek gerçekleştirilen ifa ve telafi menfaati kavramları çerçevesinde ele alınmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Türk hukukçularının değişen toplumsal ihtiyaçları karşılayabilecek yenilikçi çözümlere ulaşabilmesi için mevcut hukuk kurallarını yorum faaliyeti ile nasıl geliştirebileceklerini ya da halihazırdaki hukuki çarelerin günümüz koşulları açısından tatmin edici sonuçlar ihtiva etmemesi durumunda yargı organlarına tanınan hukuk yaratma yetkisinin en elverişli şekilde nasıl kullanılabileceği sorunlarını, İngiliz hukukçularının bakış açısından incelemeye çalışarak konuya ilişkin karşılaştırmalı hukuk araştırmalarına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.(ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER GİRİŞBİRİNCİ BÖLÜMİNGİLİZ HUKUKUNDA SÖZLEŞMEDEN DÖNMEI. GirişII. Sözleşmeden Dönme Hakkının Yaptırım Sistemindeki YeriA. Sözleşmesel Sorumluluğun Çıkış Noktası Olarak Borçlunun Sözleşmeyi İhlal EtmesiB. Alacaklıya Sözleşmeden Dönme Hakkı Veren DurumlarC. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılmasının Alacaklının Takdirinde Olması İKİNCİ BÖLÜMTÜRK HUKUKU İLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNGİLİZ HUKUKUNDA AYNEN İFA VE TAZMİNAT TALEBİNE İLİŞKİN YAKLAŞIMI. Aynen İfa ile Tazminat Talebi Arasındaki Yaklaşım Farkının Menfaat Kavramı Çerçevesinde DeğerlendirilmesiA. Genel OlarakB. Menfaat Kavramına İlişkin Ayrımın Edim Yükümlülüklerinin Tasnifi Çerçevesinde GerçekleştirilmesiC. İfa Menfaati ve Telafi Menfaati Ayrımının Tercih Edilmesinin NedenleriD. İfa Menfaatinin İngiliz Hukukunda Korunup Korunmadığı SorunuE. DeğerlendirmeII. Aynen İfa ile Tazminat Talebi Arasındaki Yaklaşım Farkının Etkinlik Teorisi Çerçevesinde Açıklanmaya ÇalışılmasıA. Hukuk ve Ekonomi Öğretisinde Aynen İfa ve Tazminat TalebiB. Aynen İfa ve Tazminat Talebinin Ekonomik Etkinlik Açısından KarşılaştırılmasıC. Etkinlik Teorisinin Sözleşmelerin Bağlayıcılığına İlişkin Ahlaki Değerler ile İlişkilendirilmesiD. Aynen İfa ile Tazminat Yaptırımının Ekonomik Etkinliklerinin Öğretideki Farklı Yaklaşımlar Doğrultusunda KarşılaştırılmasıE. Sözleşme Yaptırımları Hakkında Etkinlik Teorisinin Değerlendirilmesi ve Çıkarımlar ÜÇÜNCÜ BÖLÜMTÜRK HUKUKU İLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNGİLİZ HUKUKUNDA TAZMİNAT TALEBİI. İngiliz ve Türk Hukukunda Tazminat Talebine İlişkin Yaklaşım FarkıA. Genel OlarakB. İfa Etmeme Kavramı Genelinde İngiliz ve Türk Hukukunda Kullanılan Terminoloji ve İfa Etmemenin Ana Hatları ile SonuçlarıII. Türk Hukukunda Tazminat Sorumluluğunun Çıkış Noktasına İlişkin Temel DüzenlemeIII. Telafi Tazminatının Türk Hukukundaki Borca Aykırılık Türleri Bakımından UygulanmasıIV. Türk Hukuku ile Karşılaştırmalı Olarak İngiliz Hukukunda Telafi Tazminatının Zararı Karşılama İşleviA. Zararın Kapsamının Belirlenmesine Yönelik TeorilerB. Tam Tazmin İlkesi Çerçevesinde Tazmin Edilebilecek Zarar TürleriC. Alacaklının Telafi Zararının Tazmini Açısından Zarar Şartı ve KapsamıD. Telafi Zararının Tazmini Talebinde Bulunan Alacaklının Kendi Edimi Bakımından DurumuE. Alacaklının Telafi Menfaati Çerçevesinde Zararının Tazmin EdilmesiF. Zarar Miktarının Tam Olarak Tespit Edilemediği Hallerde Telafi Tazminatının Kapsamının BelirlenmesiG. Alacaklının Maddi Nitelikte Olmayan Zararlarının Tazminat Yaptırımına Konu EdilebilmesiH. Tazminat Miktarının Hesaplanma ZamanıV. Tazminat Sorumluluğunun Kapsamının SınırlandırılmasıA. Sözleşmesel Sorumluluğun Kusur Olgusu Çerçevesinde SınırlandırılmasıB. Sözleşmesel Sorumluluğun Öngörülebilirlik İlkesi Çerçevesinde SınırlandırılmasıC. Sözleşmesel Sorumluluğun Nedensellik Bağı Çerçevesinde SınırlandırılmasıD. Alacaklının Birlikte Kusuru ve Zararı Arttırmama/Zararı Azaltma Külfeti Çerçevesinde Sözleşmesel Sorumluluğun Sınırlandırılması DÖRDÜNCÜ BÖLÜMTÜRK HUKUKU İLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNGİLİZ HUKUKUNDA AYNEN İFA TALEBİI. İngiliz ve Türk Hukukunda Aynen İfa Talebine İlişkin Yaklaşım FarkıA. Genel OlarakB. Tarihsel NedenlerII. İngiliz ve Türk Sözleşme Hukuku İçinde Aynen İfa Talebinin Yeri ve Tazminat Talebi ile İlişkisiA. Genel OlarakB. Aynen İfa Talebinin İngiliz Sözleşme Hukuku İçinde Olağan Bir Yaptırım Olarak DüzenlenmemesiC. Aynen İfa Talebinin Türk Sözleşme Hukuku İçinde Olağan Bir Yaptırım Olarak DüzenlenmesiD. Aynen İfa Talebinin Common Law ve Civil Law Sistemlerinde Uygulanırlığına İlişkin Kısa Bir DeğerlendirmeIII. İngiliz ve Türk Hukukunda Aynen İfa Yöntemlerinin Görünüm BiçimleriA. İngiliz HukukundaB. Türk HukukundaIV. İngiliz ve Türk Hukukunda Aynen İfa Talebine Hükmedilebilen ve Hükmedilemeyen HallerA. Aynen İfa Talebinin İngiliz Hukukunda UygulanabilirliğiB. Aynen İfa Talebinin Türk Hukukunda UygulanabilirliğiC. DeğerlendirmeD. Mahkeme Emri (Injunctions)SONUÇ KAYNAKÇAYARARLANILAN MAHKEME KARARLARI