Milletlerarası Usul Hukukunda Hukuki Dinlenilme Hakkı

Günümüzde "usuli bir insan hakkı" olarak nitelendirilen hukuki dinlenilme hakkının unsurlarını oluşturan üç temel hak; yargılama faaliyetinden ve dosya kapsamındaki her türlü bilgi ve belgeden haberdar edilmeyi mümkün kılan "bilgi edinme hakkı", yargılama faaliyeti sırasında iddia ve savunmaları dile getirmeyi ve bunlara dayanak teşkil eden maddi vakıaları ispat edebilmeyi sağlayan "açıklama hakkı" ve yapılan açıklamaların mahkemeler tarafından değerlendirilerek karar verilmesini güvence altına alan "dikkate alınma hakkı"dır. Elinizdeki bu çalışmada, yabancılık unsuru içeren özel hukuk uyuşmazlıklarından doğan davalarda hukuki dinlenilme hakkının uygulanması konu edinilmiştir. Bu kapsamda, milletlerarası tebligat, duruşmada bulunma ve tercüman hakkı, milletlerarası istinabe yoluyla delillerin temini ve değerlendirilmesi gibi, bu tür davalarda özellik arz eden konular açıklanmıştır. Hukuki dinlenilme hakkını güvence altına alan önemli bir kurum olan adli yardımdan yabancıların yararlanması ve bu hakka ilişkin ihlallerin milletlerarası derdestliğin değerlendirilmesine etkisi de incelenmiştir. Yabancı mahkeme kararlarının Türk mahkemelerinde tanınması ve tenfizinde ise hem tenfiz usulünde hukuki dinlenilme hakkına riayet hem de bu hakkın ihlalinin tenfiz koşulları içerisinde denetimi üzerinde durulmuş, problemli hususlara ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur. Yapılan açıklamalarda, karşılaştırmalı hukuk ve doktriner görüşlerin yanı sıra, konuya ilişkin güncel Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile Türk yargı kararlarına da yer verilmiştir.(ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER GİRİŞBİRİNCİ BÖLÜMHUKUKİ DİNLENİLME HAKKININ TEMEL ÖZELLİKLERİI. Tanımı ve NiteliğiA. Bazı Anayasal Kavramlar ile İlişkisiB. Bazı Usul Hukuk İlkeleri ile İlişkisiC. Adil Yargılanma Hakkı ile İlişkisiII. Gelişimi ve DüzenlenişiA. Uluslararası Sözleşmelerde Hukuki Dinlenilme HakkıB. İsviçre Hukuku'nda Hukuki Dinlenilme HakkıC. Alman Hukuku'nda Hukuki Dinlenilme HakkıD. İngiliz Hukuku'nda Hukuki Dinlenilme HakkıE. Amerikan Hukuku'nda Hukuki Dinlenilme HakkıF. Türk Hukuku'nda Hukuki Dinlenilme HakkıIII. UnsurlarıA. Bilgi Edinme HakkıB. Açıklama HakkıC. Dikkate Alınma HakkıIV. Uygulama AlanıA. Yargılama Faaliyeti BakımındanB. Kişiler BakımındanV. FeragatVI. İhlalin Sonuçları İKİNCİ BÖLÜMTÜRK MAHKEMELERİNDEKİ YABANCILIK UNSURU İÇEREN MEDENİ HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERE İLİŞKİN DAVALARDA HUKUKİ DİNLENİLME HAKKII. Yabancılık Unsuru İçeren Uyuşmazlıklarda Hukuki Dinlenilme Hakkına Riayetin Yasal DayanaklarıII. Yabancılık Unsuru İçeren Uyuşmazlıklarda Hukuki Dinlenilme Hakkı Kapsamında Yer Almayan HususlarIII. Türk Mahkemelerinde Görülen Yabancılık Unsuru İçeren Davalarda Hukuki Dinlenilme Hakkının Unsurları ve İhlalin SonuçlarıA. Bilgi Edinme HakkıB. Açıklama HakkıC. Dikkate Alınma HakkıD. İhlalin SonuçlarıIV. Türk Mahkemelerinde Görülen Yabancılık Unsuru İçeren Davalarda Adli Yardım ve Milletlerarası Derdestlik Müesseselerinin Hukuki Dinlenilme Hakkı ile İlişkisiA. Adli Yardım ve Hukuki Dinlenilme HakkıB. Milletlerarası Derdestlik ve Hukuki Dinlenilme Hakkı ÜÇÜNCÜ BÖLÜM5718 SAYILI MÖHUK KAPSAMINDA YABANCI MAHKEME KARARLARININ TANINMASI VE TENFİZİNDE HUKUKİ DİNLENİLME HAKKII. Tanıma ve Tenfizin NiteliğiII. MÖHUK Kapsamında Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve TenfiziA. Tanıma ve Tenfizin Ön KoşullarıB. Tanıma ve Tenfizin Esas KoşullarıC. Tanıma ve Tenfizde UsulIII. MÖHUK Kapsamında Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Hukuki Dinlenilme Hakkına RiayetA. Tanıma ve Tenfiz Koşullarında Hukuki Dinlenilme HakkıB. Tanıma ve Tenfiz Usulünde Hukuki Dinlenilme HakkıSONUÇ KAYNAKÇA