Rekabet Politikası Açısından Dijital Piyasaların Düzenlenmesi: E-Ticaret Kanunu ve Rekabet Kanunu Değişiklik Taslağı

Dijital platformların yol açtığı tekelleşme sorununun çözümüne yönelik yasal düzenleme yapılması tartışmaları, son yıllarda tüm dünyanın gündeminde yerini aldı. Pek çok ülkede, dijital platformlara önemli yükümlülükler getiren yasal düzenleme hazırlıkları başladı, hatta bazı yargı yerlerinde bu düzenlemeler yürürlüğe dahi girdi. Türkiye, bu düzenleme eğilimini takip ederek, iki farklı düzenleme çalışmasına başladı. Bunlardan ilki E-ticaret Kanunu'nda yapılan değişikliklerdir. Bu düzenleme 2022 yılında yasalaştı ve büyük ölçüde yürürlüğe girdi. İkinci düzenleme çalışması olan Rekabet Kanunu Değişiklik Taslağı ise henüz taslak aşamasındadır. Bu taslağın mukayeseli hukuk dikkate alınarak hazırlanması ve içeriğindeki hükümlerin çok büyük ölçüde rasyonel ve bilimsel temele dayanması sebebiyle, yasalaşma ihtimali hiç de düşük değildir. Bu kitapta yazarlar, dijital platformların düzenlenmesini hukukumuzda bu metinler ışığında ele alıyorlar. Kitap, önce dijital platformların düzenlenmesinin politika gerekçesini, hukuk ve ekonomi öğretisi ışığında değerlendirmekte ve dünyadaki bu konuda hazırlanan raporlar ve yasa çalışmalarına göz atıyor. Akabinde E-Ticaret Kanunu'nda yapılan değişiklik kapsamlı şekilde inceleniyor. Bu inceleme sadece yorumlayıcı ve açıklayıcı değil, aynı zamanda hukuk politikası açısından düzenlemelerin isabeti ve olası etkilerine de yer veriyor. Özellikle Kanun'daki atipik düzenlemelerin varlığı, bu türden normatif bir değerlendirmeyi gerektiriyor. Nihayet son bölümde de Rekabet Kanunu Değişiklik Taslağının hem esasa ilişkin hem de usule ilişkin hükümleri mukayeseli hukuk (ve özellikle DMA) dikkate alınarak inceleniyor.(ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER GİRİŞBİRİNCİ BÖLÜMDİJİTAL PİYASALAR: TANIMI, KAPSAMI VE DÜZENLEME ÇALIŞMALARINA GİDEN YOLGiriş: Dijital Piyasalar, Platform İş Modeli ve Temel KavramlarI. Platform İş Modelinin İktisadi ÖzellikleriA. Genel OlarakB. Ağ DışsallıklarıC. Ölçek ve Kapsam EkonomisiD. Veriye ErişimE. Yıkıcı YenilikF. Platform İş Modelinin Diğer ÖzellikleriG. Platform İş Modelinde Fiyatlandırma ModelleriH. Platform İş Modeli: Rekabet Hukuku ve İktisadı Bağlamında ÇıkarımlarII. Dijital Piyasaların Düzenlenmesini Konu Alan Ulusal ve Uluslararası RaporlarA. Avrupa Komisyonunun "Competition Policy for the Digital Era" Başlıklı RaporuB. Birleşik Krallık'ta Hazırlanan "Unlocking Digital Competition" Başlıklı RaporC. ABD'de Hazırlanan "Stigler Committee on Digital Platforms" Başlıklı RaporD. ABD'de Hazırlanan "Investigation of Competition in Digital Markets" Başlıklı RaporE. Rekabet Kurumunun E-Pazaryeri Platformları Sektör İncelemesi RaporuF. Rekabet Kurumunun Ödeme Hizmetlerindeki Finansal Teknolojilere Yönelik İnceleme RaporuG. Rekabet Kurumunun Dijital Dönüşümün Rekabet Hukukuna Yansımaları RaporuIII. Dijital Piyasalara Yönelik Mevzuat ÇalışmalarıA. Avrupa BirliğiB. Amerika Birleşik DevletleriC. Federal AlmanyaD. Birleşik KrallıkE. Mevzuat Çalışmaları: Genel Değerlendirme İKİNCİ BÖLÜMELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUNGirişI. E-Ticaret Kanunu'na Genel BakışII. E-Ticaret Kanunu'ndaki Temel KavramlarA. E-ticaret Kanunu'nun Süjeleri: Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcıları ve Elektronik Ticaret Aracı Hizmet SağlayıcılarıB. Ekonomik Bütünlük KavramıC. Net İşlem Hacmi ve Finansal EşiklerIII. E-Ticaret Kanunu Kapsamında Haksız Ticari UygulamalarA. KavramB. Terim SorunuC. Mukayeseli Hukuk Açısından Haksız Ticari UygulamalarD. Yönetmelik Hükümleri Bağlamında Haksız Ticari UygulamalarE. Aracılık Sözleşmelerinin MuhtevasıF. Haksız Ticari Uygulamalara Yönelik YaptırımlarIV. E-Ticaret Kanunu: Tekelleşmenin Kontrolüne İlişkin DüzenlemelerA. GirişB. Finansal Eşik Sistemi ve Yükümlülükler: Rekabet Politikası Bakımından DeğerlendirilmesiC. ETAHS'lere Getirilen Yükümlülükler ve Bunların Genel ÖzellikleriD. ETHS'lere Getirilen YükümlülüklerV. E-Ticaret Kanunu: Tekelleşmenin Kontrolüne Dair Düzenlemelere İlişkin Genel Değerlendirme ve Sonuç ÜÇÜNCÜ BÖLÜMREKABET KANUNU DEĞİŞİKLİK TASLAĞIGirişI. Rekabet Kanunu'nda Değişiklik Taslağı Hazırlanmasına Giden Yol: Dijital Piyasalardaki Yoğunlaşma Eğilimi, Genel Gerekçedeki Öne Çıkan Tespitler ve Bu Tespitlerin DeğerlendirilmesiII. 4054 sayılı Kanun Kapsamında Yapılması Öngörülen Değişiklikler: Amaç, Kapsam ve TanımlarA. Madde 1: AmaçB. Madde 2: KapsamC. Madde 3: TanımlarIII. 4054 sayılı Kanun Kapsamında Alınması Öngörülen Öncül YasaklarA. Genel OlarakB. Taslak'ın 6/A Maddesinin 2. ve 3. FıkralarıIV. 4054 Sayılı Kanun Kapsamında Yapılması Öngörülen Usule İlişkin DeğişikliklerA. Önemli Pazar Gücüne Sahip Teşebbüslerin Belirlenmesi ve UyumB. Madde 6: Yapısal TedbirlerC. Madde 7: Yükümlülük ve Tedbirlerin İzlenmesiD. Madde 8: Yerinde İncelemeE. Madde 9: İdari Para CezalarıF. Madde 10: Nispi İdari Para CezalarıG. Madde 11: TaahhütH. Madde 12: Sürelerin UzatılmasıV. Taslak'ın Esasa İlişkin Hükümlerinin DeğerlendirilmesiA. Çifte Cezalandırma Perspektifinden Genel Bir BakışB. Nesnel Gereklilik ve Etkinlik SavunmasıRekabet Kanunu Taslağı: Sonuç YerineE-TİCARET KANUNU VE REKABET KANUNU TASLAĞI: SONUÇ VE DEĞERLENDİRMELER