Medeni Yargılama Hukukunda Yetki Sözleşmeleri

Yetki sözleşmesi, tarafların aralarında doğmuş veya doğabilecek belirli yahut belirlenebilecek hukuki ilişkiden kaynaklı uyuşmazlığın çözümü için başvuracakları mahkemenin belirlenmesi amacıyla yaptıkları sözleşmedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunuyla birlikte yetki sözleşmesi yapmasına cevaz verilen kişiler tacirler veya kamu tüzel kişileriyle sınırlandırılmıştır. Bu kişiler arasında yapılan yetki sözleşmesi, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça münhasır yetki sözleşmesi olacaktır. Niteliği itibariyle bir usul sözleşmesi olan yetki sözleşmesi uygulamada çoğunlukla bir maddi hukuk sözleşmesi içinde yetki kaydı şeklinde yapılmaktadır. Yetki sözleşmesi yapabilecek kişilerin tacir veya kamu tüzel kişileriyle sınırlandırılması, uygulamada özellikle kambiyo senetlerine eklenen yetki kaydının yetki sözleşmesi yapmaya ehil olmayan üçüncü kişiler bakımından hangi durumlarda bağlayıcı olacağı sorununu ortaya çıkarmıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, yetki sözleşmesinde zayıf tarafının korunması amacıyla ihdas edilmiş olan hükmü, amaçlanan korumayı sağlayıp sağlamadığına ilişkin olarak, öğretide ve yargı içtihatlarında farklı görüşleri ortaya çıkarmıştır.