İnternet Hukuku

Bilişim ve teknoloji hukukunun alt dalı olan internet hukuku; internet ortamının düzenlenmesi ile hukuka aykırı ve zararlı içerikle mücadele edilmesinin yanı sıra içerik, yer, erişim, sosyal ağ, toplu kullanım sağlayıcılar, arama motorları ve hibrit platformların hukuki sorumluluğu konularıyla ilgilenen bir hukuk dalıdır. Bu kitapta internet hukukunun ana konuları olan internetin kontrolü ve internet içeriğinden dolayı sorumluluk meselesi insan hakları hukuku ekseninde, teknik ve hukuki boyutlarıyla ele alınmaktadır. İnternet hukuku alanındaki en güncel gelişmeleri yansıtmaya çalışan bu kitapta ele alınan başlıca konular şunlardır: İnternetin teknik işleyişi ve temel kavramlar İnternetin uluslararası yönetişimi İnternete erişimin engellenmesi Derin paket analizi (DPI) ve filtreleme teknolojileri Avrupa Konseyinin internete ilişkin temel kararları AİHM'nin internet hukuku alanındaki temel içtihatları İnternet ortamında kişilik haklarının korunması Sosyal medya platformlarının hukuki sorumluluğu Unutulma hakkı (ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER §1. Giriş ve Konunun Takdimi BİRİNCİ KISIMTEMEL KAVRAMLAR§2. İnternetI. İnternetin gelişim süreciII. Çalışma prensipleriIII. Temel kavramlarIV. İnternetin kullanım alanları İKİNCİ KISIMİNTERNETİN ULUSLARARASI YÖNETİŞİMݧ3. İnternetin Uluslararası YönetişimiI. Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN)II. Internet Assigned Numbers Authority (IANA)III. Internet Engineering Task Force (IETF)IV. Internet Research Task Force (IRTF)V. Internet Architecture Board (IAB)VI. Internet Governance Forum (IGF)VII. International Organization for Standardization (ISO)VIII. Internet Society (ISOC)IX. World Wide Web Consortium (W3C)X. Internet Network Operators' GroupsXI. İnternet yönetişiminin geleceğiXII. İnternette yerelleşme mi, fragmantasyon mu? ÜÇÜNCÜ KISIMERİŞİMİ ENGELLEME VE FİLTRELEME§4. İnternete Erişimin Engellenmesi ve İnternetin FiltrelenmesiI. Engellemenin coğrafi kapsamına göreII. Engellemenin ağ kapsamına göreIII. Engelleme sürecine göreIV. Engelleme süresine göreV. Engelleme sistemine göreVI. Engellemenin kaynağına göreVII. Engellemenin hedef içeriğinin türüne göreVIII. Engelleme kararının alınış zamanına göreIX. Engellemenin genel niteliğine göreX. Kullanılan tekniğe göreXI. Değerlendirme§5. İçerik Filtreleme ve Engelleme Yöntemlerini Aşma YollarıI. Yöntem ve tekniklerII. Değerlendirme DÖRDÜNCÜ KISIMAVRUPA KONSEYİ VE İNTERNET§6. Avrupa KonseyiI. İnternette Özel Hayatın Korunmasına İlişkin Tavsiye Kararı (1999)II. Arşiv Erişimine Yönelik Bir Avrupa Politikası Hakkında Tavsiye Kararı (2000)III. Siber İçeriğin Öz Düzenlemesine İlişkin Tavsiye Kararı (2001)IV. İnternette İletişim Özgürlüğüne İlişkin Deklarasyon (2003)V. Bilgi Toplumunda İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğü Deklarasyonu (2005)VI. Yeni Bilgi ve İletişim Ortamında Çocukların Güçlendirilmesi Tavsiye Kararı (2006)VII. Yeni Bilgi ve İletişim Ortamında İfade ve Bilgi Özgürlüğünün Geliştirilmesine İlişkin Tavsiye Kararı (2007)VIII. İnternetin Kamu Hizmeti Boyutunun Geliştirilmesine Yönelik Önlemlere İlişkin Tavsiye Kararı (2007)IX. İnternet Filtreleri Bağlamında İfade ve Bilgi Özgürlüğüne Saygının Teşvik Edilmesine Yönelik Tedbirleri İçeren Tavsiye Kararı (2008)X. İnternet Ortamında Çocukların İtibar, Güvenlik ve Mahremiyetlerinin Korunmasına İlişkin Deklarasyon (2008)XI. Çocukları Zararlı İçeriğe ve Davranışlara Karşı Koruma ve Çocukların Yeni Bilgi ve İletişim Ortamına Aktif Katılımlarını Yaygınlaştırmaya İlişkin Tavsiye Kararı (2009)XII. Ağ Tarafsızlığı Deklarasyonu (2010)XIII. İnternet Protokol Adres Kaynaklarının Kamu Yararına Uygun Yönetimine İlişkin Deklarasyon (2010)XIV. Alan Adları ve İsim Dizeleri Bağlamında İfade ve Bilgi Özgürlüğü ile Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğünün Korunmasına İlişkin Deklarasyon (2011)XV. İnternet Yönetişimi İlkeleri Deklarasyonu (2011)XVI. Yeni Bir Medya Nosyonuna İlişkin Tavsiye Kararı (2011)XVII. İnternetin Evrenselliğini, Bütünlüğünü ve Açıklığını Koruma ve Geliştirmeye İlişkin Tavsiye Kararı (2011)XVIII. Özel Olarak İşletilen İnternet Platformları ve Online Hizmet Sağlayıcıları Bağlamında İfade Özgürlüğü ile Toplantı ve Örgütlenme Özgürlüğünün Korunması Deklarasyonu (2011)XIX. Arama Motorları Bağlamında İnsan Haklarının Korunmasına İlişkin Tavsiye Kararı (2012)XX. Sosyal Ağ Hizmetleri Bağlamında İnsan Haklarının Korunmasına İlişkin Tavsiye Kararı (2012)XXI. İnternet Kullanıcıları İçin İnsan Hakları Rehberi (2014)XXII. Etkili çözüm yollarıXXIII. Bilginin İnternet Ortamında Sınır Ötesine Serbestçe Akışına İlişkin Tavsiye Kararı (2015)XXIV. Ağ Tarafsızlığı Bağlamında İfade Özgürlüğü Hakkı ile Özel Hayat Hakkının Korunması ve Geliştirilmesine İlişkin Tavsiye Kararı (2016)XXV. İnternet Özgürlüğüne İlişkin Tavsiye Kararı (2016)XXVI. İnternet Aracı Platformlarının Rolleri ve Sorumluluklarına İlişkin Tavsiye Kararı (2018) BEŞİNCİ KISIMAVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE İNTERNET§7. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin İnternet Hukukuna İlişkin Kararları§8. Ahmet Yıldırım v. TürkiyeI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriIV. Yargıç Paulo Pinto de Albuquerque'nin mutabık görüşüV. Değerlendirme§9. Akdeniz v. TürkiyeI. Kararın detaylı incelemesiII. Değerlendirme§10. Cengiz ve Diğerleri v. TürkiyeI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriV. Yargıç Paul Lemmens'in mutabık görüşüVI. Değerlendirme§11. Delfi AS v. EstonyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. AİHM Birinci Dairenin kararıIV. Delfi AS şirketinin iddialarıV. Estonya Hükûmetinin savunmasıVI. Müdahil üçüncü tarafların görüşleriVII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVIII. Yargıçlar Raimondi, Karakaş, De Gaetano ve Kjølbro'nun müşterek mutabık görüşüIX. Yargıç Botjan Zupani'in mutabık görüşüX. Yargıçlar Sajó ve Tsotsoria'nın müşterek muhalif görüşüXI. Değerlendirme§12. Kalda v. EstonyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriV. Yargıç Jon Fridrik Kjølbro'nun muhalif görüşüVI. Değerlendirme§13. MTE ve Index.hu Zrt v. MacaristanI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Macaristan Hükümetinin savunmasıV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVI. Yargıç Egidijus Kris'in mutabık görüşüVII. Değerlendirme§14. Jankovskis v. LitvanyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Litvanya Hükümetinin savunmasıV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVI. Değerlendirme§15. Rolf Anders Daniel Pihl v. İsveçI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriIV. Değerlendirme§16. Tamiz v. Birleşik KrallıkI. Davanın gelişimiII. Yerel yargılama süreciIII. Hukuki arka planIV. Tarafların iddialarıV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVI. Değerlendirme§17. M.L. ve W.W. v. AlmanyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Alman Hükümetinin savunmasıV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVI. Değerlendirme§18. Magyar Jeti Zrt . MacaristanI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Macar Hükümetinin savunmasıV. Müdahil tarafların görüşleriVI. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVII. Değerlendirme§19. Høiness v. NorveçI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Başvurucunun iddialarıIV. Norveç Hükümetinin savunmasıV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVI. Değerlendirme§20. Kablis v. RusyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriV. Değerlendirme§21. Bulgakov v. RusyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Rus Hükümetinin savunmasıV. Başvurucunun iddialarıVI. Müdahil tarafların görüşleriVII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVIII. Yargıçlar Lemmens, Dedov ve Poláková'nın mutabık görüşüIX. Değerlendirme§22. Engels v. RusyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Rus Hükümetinin savunmasıV. Başvurucunun iddialarıVI. Müdahil tarafların görüşleriVII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVIII. Değerlendirme§23. OOO Flavus ve Diğerleri v. RusyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Rus Hükümetinin savunmasıV. Başvurucuların iddialarıVI. Müdahil tarafların görüşleriVII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVIII. Değerlendirme§24. Vladimir Kharitonov v. RusyaI. Davanın gelişimiII. Hukuki arka planIII. Tarafların iddialarıIV. Başvurucunun iddialarıV. Rus Hükümetinin savunmasıVI. Müdahil tarafların görüşleriVII. AİHM'nin tespit ve değerlendirmeleriVIII. Yargıçlar Lemmens, Dedov ve Poláková'nın mutabık görüşüIX. Değerlendirme ALTINCI KISIMDEĞERLENDİRMELER§25. AİHM Kararları Işığında İnternet Ortamının DüzenlenmesiI. Avrupa Konseyi ve internetII. AİHM ve internetIII. İdeal bir internet yasası nasıl olmalıdır?§26. Sonuç Kaynakça