Milletlerarası Usul Hukukunda Mahkemelerin Yetkisinin Belirlenmesinde Tarafların İrade Serbestisi İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Doktora Tezleri Dizisi No: 27

Bu çalışma ile milletlerarası usul hukukunda mahkemelerin milletlerarası yetkisinin belirlenmesinde taraf iradesinin rolü incelenmiştir. Mahkemelerin yetkisinin belirlenmesinde hem davacı tarafın hem de davalı tarafın iradesi etkili olmaktadır. Bu çerçevede ilk olarak milletlerarası yetki kavramı ve yargılamada taraf iradesinin mahkemelerin yetkisi üzerinde etkisi incelenmiştir. Bu etkinin en fazla olduğu alanı irade serbestisi çerçevesince akdedilen milletlerarası yetki anlaşmaları oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümünde, çalışmanın esasını oluşturan milletlerarası yetki anlaşması konusu incelenmiştir. İlk olarak milletlerarası yetki anlaşmasının hukuki niteliği, milletlerarası yetki anlaşmasına uygulanacak hukuk, geçerliliği için aranan şartlar, usul hukukunda etkiye sahip olabilmesi için aranan etkililik şartları ve ihlal edilmesinin sonuçları konuları incelenerek irade serbestisinin mahkemelerin yetkisinin belirlenmesinde sahip olacağı kapsam ortaya konulmuştur. Son bölümde ise milletlerarası yetki anlaşmaları yapılması bakımından tarafların sahip oldukları irade serbestisinin sınırları incelenmiştir.(ARKA KAPAKTAN) İçindekiler GirişBirinci BölümTemel Kavramlar ve Taraf İradesinin Mahkemenin Yetkisi Üzerindeki EtkisiI. Mahkemelerin Milletlerarası YetkisiA. TanımB. "Milletlerarası" Teriminin Eleştirisi ve Yabancılık UnsuruC. Milletlerarası Yetkinin Belirlenmesinde Temel YaklaşımlarD. Milletlerarası Yetki Kurallarının Belirlenmesinde MenfaatlerII. Milletlerarası Yetkinin Esasa Uygulanacak Maddi Hukuk ve Usul Hukuku Üzerindeki EtkileriA. Esasa Uygulanacak Maddi Hukuk Üzerindeki EtkisiB. Mahkemenin Uygulayacağı Usul Hukuku Üzerindeki EtkisiIII. Medeni Usul Hukukunda Taraf ve İrade Serbestisi KavramlarıA. Taraf KavramıB. İrade Serbestisi KavramıIV. Taraf İradesinin Mahkemenin Yetkisi Üzerindeki EtkisiA. Genel OlarakB. Teorik Boyutu: Mahkemenin Yetkisinin Kaynağı Olarak Taraf İradesiC. Pratik Boyutu: Mahkemenin Yetkisinin Belirlenmesinde Taraf StratejileriD. Mahkemenin Yetkisinin Belirlenmesinde İrade Serbestisi İkinci Bölümİrade Serbestisi Çerçevesinde Mahkemenin Yetkisinin Belirlenmesi: Milletlerarası Yetki AnlaşmalarıI. Hukuki NiteliğiA. Genel OlarakB. Usul Hukuku Sözleşmesi Olarak Kabul Eden GörüşlerC. Maddi Hukuk Sözleşmesi Olarak Kabul Eden GörüşlerD. Uzlaştırıcı-Karma GörüşlerE. Sui Generis Sözleşme Olarak Kabul Eden GörüşF. GörüşümüzII. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarına Uygulanacak HukukA. Genel OlarakB. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Meydana Gelme ve Geçerlilik Şartlarına Uygulanacak HukukC. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Usul Hukukunda Etki Doğurması İçin Aranan Şartlara Uygulanacak HukukD. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Yorumlanmasına İlişkin Uyuşmazlıklara Uygulanacak HukukIII. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Varlığı ve Geçerliliği İçin Aranan ŞartlarA. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Esas Sözleşmeden BağımsızlığıB. Türk Hukukunda Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Varlığı ve Geçerliliği İçin Aranan Şartların KapsamıC. Türk Hukukunda Sözleşmelerin Varlığı ve Geçerliliği İçin Aranan Genel Şartlar ve Bu Şartların Milletlerarası Yetki Anlaşmaları Bakımından UygulanmasıD. Yetki Anlaşmasının Yok Hükmünde Olduğu veya Geçersiz Olduğunun İleri Sürülmesi Zamanı ve ŞekliIV. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Usul Hukukunda Etki Doğurması İçin Aranan ŞartlarA. Türk Hukukunda Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Bir Mahkemeye Yetki Kazandırabilmesi ("Prorogasyon") İçin Aranan ŞartlarB. Türk Hukukunda Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Bir Mahkemenin Yetkisini Ortadan Kaldırabilmesi ("Derogasyon") İçin Aranan Şartlar4. Yetki Anlaşmasının Mahiyeti Gereği Taşıması Gereken ŞartlarC. Uluslararası Sözleşmelerde ve Bölgesel Düzenlemelerde Aranan ŞartlarD. Karşılaştırmalı Hukukta Milletlerarası Yetki Anlaşmalarına Uygulanan KurallarV. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının EtkisiA. Milletlerarası Yetki Anlaşmasının Usul Hukukunda Sahip Olduğu EtkiB. Milletlerarası Yetki Anlaşmasının Maddi Hukukta Sahip Olduğu Etki Üçüncü BölümTarafların Sahip Oldukları İrade Serbestisinin SınırlanmasıI. İrade Serbestisinin Şekil Kuralları İle SınırlanmasıA. Genel OlarakB. Milletlerarası Yetki Anlaşmasının Şekline Uygulanacak HukukC. Milletlerarası Yetki Anlaşmasının Etki Doğurması Açısından Aranan Şekil KurallarıD. Milletlerarası Yetki Anlaşmalarının Şekline İlişkin Bazı Özel Durumların İncelenmesiII. İrade Serbestisinin Mahkeme Bakımından SınırlanmasıA. Genel OlarakB. Milletlerarası Yetki Kazandırılacak Mahkeme Bakımından SınırlarC. Milletlerarası Yetkisi Ortadan Kaldırılacak Mahkeme Bakımından SınırlarIII. İrade Serbestisinin Konu Bakımından SınırlanmasıA. Genel BilgiB. Aile Hukuku AlanındaC. Miras Hukuku AlanındaIV. İrade Serbestisinin Korunması Gereken Menfaatler Bakımından SınırlanmasıA. Taraf Menfaatinin Korunması Amacıyla İrade Serbestisinin SınırlanmasıB. Devletin Menfaatinin (Kamu Düzeninin) Korunması Amacıyla İrade Serbestisinin SınırlanmasıC. Mahkemenin Menfaatinin Korunması Amacıyla İrade Serbestisinin SınırlanmasıSonuç ve Öneriler KaynakçaKararlar