18 Mayıs Mahallesi Ankara’da Bir Politik Mekanın İnşası (1977-1985)

18 Mayıs Mahallesi Türkiye gecekondulaşmasının ilk ve önemli örneklerinin yaşandığı Ankara’da inşa edilmiş bir politik mekândır. Ankara, İstanbul’la birlikte ilk gecekondu çalışmalarının yapıldığı kent olma yönüyle uluslararası literatüre de girmiştir. Verilere göre Ankara’nın bazı ilçeleri neredeyse bütünüyle gecekondulardan oluşmuştur. Ankara aynı zamanda sosyalist/sol düşünce akımları ve örgütlerinin de çok güçlü olduğu bir yer olması sebebiyle bu örgütlerin gecekondu bölgelerine ilgisi yönünden de önemli deneyimlerin mekânıdır. 18 Mayıs Mahallesi çalışması, bu deneyimlerin özgün bir parçası olması itibariyle bu alanda ciddi bir kaynak olmaya adaydır. Mahallenin inşası ile İmar ve İskân Evleri’nin işgalinin paralel gitmesi o sürecin en önemli deneyimlerinden birisidir. Konut işgallerinin Avrupa’da da pek çok kenti etkilediği bir dönemde Ankara’da bu deneyimin bilgisinin üretilmesi oldukça kıymetlidir. Mahallenin inşa sürecindeki özgünlüklerden birisi de bildiğimiz kadarıyla ilk kez gecekondu literatürüne giren “Gecekondu Becayişi”dir. 18 Mayıs Mahallesi’nin özgünlüklerinden bir diğeri de inşa sürecinde kadınların öncülük yapmış olmasıdır. Bu çalışmada aktarılan deneyim, Türkiye sosyalist hareketi geleneğinde bu yönüyle bir ilktir. Zira bütün gecekondu çalışmalarında kurucu komite üyelerinin erkeklerden oluştuğunu bilinmektedir.Şükrü Aslan