Hatay İli Yerleşme Coğrafyası II Yerleşme Tipleri, Dağılışı ve Meskenler

“Hatay İli Yerleşme Coğrafyası-II” isimli çalışma; insanların yaşam alanları içerisinde göstermişoldukları hayatta kalma mücadelesi ve bu mücadeleden etkilenen mekânların birbirlerine göre ortayakoydukları benzerlik ve farklılıkların oluşturduğu bir ana temaya dayanmaktadır. Bu ana temadanyola çıkılarak en küçük yerleşim biriminden en büyüğüne kadar bölgede görülen coğrafi ünitelerinsahip olduğu potansiyeller ve üstlendikleri roller gün yüzüne çıkarılmak istenmiştir. Kırsal yerleşmeler;köye bağlı/köy altı yerleşim birimleri ve köyler olarak sayıları ve fonksiyonları yıldan yıla değişenyapılarıyla kasaba ve şehir yerleşmelerinden oldukça farklı özelliklere sahip olduklarını göstermişlerdir.Kasaba ve şehir yerleşmelerinin fonksiyonel nitelikleri göz önünde bulundurularak, birbirlerinegöre artı ve eksileri hesaba katılarak irdelenmeye çalışılmıştır. Mekân ve insan etkileşiminin en temelgöstergelerinden birisi olan meskenlerin farklı coğrafi şartların etkisini yansıtarak ortaya çıkardığıgörünümler, insanların becerilerinin yansımalarıdır ve olmazsa olmaz yapılarıdır. Bu yapıların fizikselve sosyal pek çok yönü bulunmaktadır. Meskenlerin bu özelliklerinin belirlenerek değişimin boyutlarınıntespit edilmesi çalışmada varılmak istenen hedeflerdendir.“Hatay’da Yerleşme Tipleri ve Mekânsal Dağılışları” ana başlığı altında kır (köy altı ve köy yerleşmeleri),kasaba ve şehir yerleşmelerinin analiz ve sentezlerine yer verilirken, yerleşmelerin mekânsaldağılışları ve yoğunluk analizleri üzerinde de durulmuştur. Köy altı yerleşmeler doğal çevre koşulları,iktisadi faaliyetler, etnolojik ve etnografik özellikler bakımından ayrı ayrı analiz edilerek on farklı yapıtespit edilmiş ve bu sistematikte sınıflandırılmışlardır. Köy yerleşmeleri ise kurulmuş oldukları morfografikbirimler ve yükselti basamakları, mekânsal mesken yayılımları (doku), nüfus büyüklükleri,toponimleri (yer adları), yönetsel fonksiyonlarındaki değişiklikler ve etnografik özellikleri bakımındanbeş ayrı grupta ele alınmış ve bu sistematikte sınıflandırılmışlardır. Kasaba yerleşmeleri, dâhil olduklarıilçe idari alanlarına, şehir yerleşmeleri ise nüfus büyüklüklerine göre oluşturulan bir nüfus gruplamasınagöre sınıflandırılmışlardır. “Hatay’da Mesken Tipleri” ana başlığı altında da “meskenlerin kullanışlıklarına”paralel olarak belirli “yapısal” (yapı malzemesi, inşa tarzı, çatı sistemleri ve mimari planları)ve “fonksiyonel” (doğal çevre koşulları, iktisadi faaliyetler, etnolojik ve etnografik özellikler) kıstaslaragöre tiplendirilmeleri üzerinde durulmuştur.Üç bölümden oluşan bu çalışmada konuların daha etkili bir biçimde açıklanması amacıyla harita,fotoğraf, tablo, grafik vb. gibi görsel ifade teknikleri azami ölçüde kullanılmıştır.