Eleştirel Düşünme Becerisi Öğretimi: Ortaokul Öğrencileri İçin Bir Program Tasarısı

İnsanoğlunun, yaşadığı hayatı ve dünyayı anlama ve anlamlandırma amacıylakullandığı araçların başında düşünme faaliyeti gelmektedir. Düşünmemiz gözlegörülür olmamasına rağmen hayatımızın kalitesini belirleyecek en önemli aktivitedir.Ancak genel anlamda bunu nasıl yaptığımızın açıkça farkında olmaksızın düşünürüzyani düşünmemizi kanıksarız. Düşünme işlevinin temel amacı, yaşamımızdakiolaylara anlam yüklemek, bu olayları kategoriler halinde sınıflandırmak ve öznel birbiçimde kimliklendirmektir. Tüm insanlar doğaları gereği düşünürler. Ancak etkilidüşünme becerileri kazanmamışlarsa, insanlar genelde önyargılı, eksik, yanlış veamaca dönük olmayan bilgilere dayalı olarak düşünür. Eylemlerimizin düşüncelerimizebağlı olduğu dikkate alınırsa doğru olanı yapmanın yolu bu fikir ve düşüncelerikritik etmekten geçmektedir. İşte burada devreye eleştirel düşünme girer. Eleştireldüşünme çok fazla bilginin veya bizi etkilemek isteyen birçok kişinin bulunduğu birdünyaya karşı girişilen bir savunmadır. Eleştirel düşünme, doğası gereği geliştirmekamacıyla düşünmeyi analiz etme ve değerlendirme sanatıdır. Eleştirel düşünmekısaca öz-yönelimli, öz-disiplinli ve kendi kendini düzelten bir düşünmedir. Eleştireldüşünmenin hedefi bir kişinin düşünmeyi öğrenmesi ve düşünce işlem ve süreçleriüzerinde kontrol sağlamasıdır. Böylece birey düşünmesi ve eylemleri üzerindeyanıltıcı etki yapmaya çalışan unsurlara karşı koyabilecektir.Bu açıklamalar ışığında üç bölümden oluşan bu eserde eleştirel düşünme becerisive bu becerinin öğretimine ilişkin yaklaşımlar ele alınmış ve ortaokul öğrencileriiçin geliştirilmiş bir eleştirel düşünme becerisi dersi öğretim programı tasarısısunulmuştur. Bu eserin eleştirel düşünme becerisi alanındaki uygulayıcılar vearaştırmacılar için bir kaynak olması düşünülmektedir.