Altın Bozkırlar: Muruc Ez-Zeheb

İçinde bulunduğumuz günlerde Türklerin akınları Endülüs, İfrenc (Frengistan) ve Celalika (İspanya’da yaşayan Galiçyalılar) hudutlarına ulaşmıştır. Türkler Kostantiniyye ve diğer sözü edilen ülke topraklarına sürekli yağma seferleri düzenlemektedirler. 9. yüzyılın son yıllarında dünyaya gelen Hüseyin b. Alî el-Mesudî, konulara yaklaşımı bakımından çağdaşı Müslüman tarihçilerden ayrılır. Zira o dönemde tarih yazanlar İslam öncesi çağları dahi İslam merkezli ele alırken Mesudî; Aristoteles, Platon ve Batlamyus gibi çeşitli müelliflerin eserlerinden faydalanmış ve kelimenin tam anlamıyla bir dünya tarihi kaleme almıştır. Hintliler, Çinliler, Grekler, Roma, Bizans, Persler, Sâsânîler ve Türkler hakkında hem tarih hem coğrafya hem de kültürel antropoloji alanlarında kaynak niteliği taşıyan Murûc ez-Zeheb, Orta Çağ İslam dünyasında kaleme alanın en sıra dışı kaynaklardan biri. 10. yüzyılın ilk yarısında tamamlanan ve çeşitli Batı dillerine de çevrilen bu eser, araştırmacı ve tarihçilerin, özellikle de Türk tarihi üzerinde çalışanların başvurmak zorunda oldukları bir kaynak.