Endülüs Tefsir Geleneğinde Kıraat İbn Atiyye Örneği

Endülüs, İslam tarihinde önemli bir yere sahiptir. Endülüslü âlimlerin İslam ilim ve kültür mirasına büyük katkıları olmuştur. Mekkî b. Ebî Tâlib (ö. 437/1045), Ebû Amr ed-Dânî (ö. 444/1053), İbnü’l-Bâziş (ö. 540/1145) ve Şâtıbî (ö. 590/1194) kıraat ilmi sahasına katkıda bulunan âlimlerden yalnızca birkaçıdır. Bunların yanı sıra, Kur’ân mesajının anlaşılmasını kolaylaştırmak amacıyla yazdıkları tefsirlerle İbn Atiyye el-Endelüsî (ö. 541/1147) Ebû Bekr İbn Arabî (ö. 543/1148), Kurtubî (ö. 656/1258) ve Ebû Hayyân (ö. 745/1344) da günümüz ilim dünyasına ışık tutmaya devam eden isimlerdendir.Tefsir kaynaklarında dağınık bir şekilde zikredilen sahih ve şâz kıraatlerin, Kur’ân ayetlerinin anlaşılmasına katkı sunduğu yadsınamaz bir gerçektir. Endülüslü müfessir İbn Atiyye Muharrerü’l-Vecîz adlı tefsirinde, Endülüs bölgesinin kıraat birikimini günümüze taşıyarak söz konusu kıraatlerin manaya etkisini işlemiştir. Bu çalışmada İbn Atiyye’nin tefsirinde değindiği kıraatlerin tayini ve bu kıraatleri tefsirinde kullanma keyfiyeti, tefsir-kıraat ilişkisi bağlamında ele alınmıştır.