1703 İsyanı Osmanlı Siyasasının Yapısı

Makaleleri ve kitaplarıyla, Osmanlı ve Orta Doğu-Kuzey Afrika tarihyazımında hakim paradigmaların sarsılmasında önemli bir rol oynayan Abou-El-Haj’ın, bu paradigmaların ötesine geçme çabasındaki pek çok genç araştırmacı için de bir rehber olduğunu söylemek abartılı olmayacaktır. Osmanlı tarihyazımına hakim olan Batı-merkezci ve teleolojik yaklaşımlara yönelttiği sert eleştirileri ile tanınan Abou-El-Haj, bu çalışmasında 1703 yılında yaşanan ve Edirne Vak’ası olarak da bilinen isyandan yola çıkarak geliştirdiği alternatif yaklaşımın meyvelerini okuyucu ile paylaşıyor. Osmanlı tarihinin karanlık çağları olarak kalmaya devam eden 17. ve 18. yüzyıllara yaptığı yolculukla yazar, vezir ve paşa kapılarının hakimiyetinde evrim geçiren Osmanlı siyasasının yapısal dinamiklerini bir kriz anında tespit etmeye çalışıyor. Yer yer psikinalitik tarihten de faydalanan bu çözümlemeye, 1703 isyanının gün gün anlatısıyla II. Mustafa döneminin önde gelen siyasi figürleri, saray yaşantısı, ulema, yeniçeriler ve İstanbul halkı da eşlik ediyor. Edirne Vak’ası ve Osmanlı siyasi yapısına dair bu renkli anlatının ilgiyle okunacağını umuyoruz.