Şark Meselesi

"Türkler Avrupa'da görünür görünmez ortaya bir Şark Meselesi çıktı. Papazların ve küçük küçük zorbaların idaresine kendisini rahatça teslim etmiş, şarabını içip uyuklayan Avrupa'nın kapısından içeri giren dipdiri insanlar, yepyeni bir nizam içinde akıp gelen başarılı ve muazzam kuvvetler, o zamanki Avrupalı'nın örümcekli bulanık kafasında bir şok tesiri yaparak onda şifa bulmaz bir dehşet hastalığı doğurmuştur. Türklerin, uyuklayan Avrupalı'nın afyonunu patlatması hadisesi, öylesine derin bir tesir yapmıştır ki, aradan yedi asır gelip geçmiş olmasına ve bir gün eski dipdiri delikanlının, hasta adam şekline sokulmasına rağmen, Avrupalı'nın 20 batın torunları dahi bu Türk hastalığından, Türk şokundan kurtulamamıştır" (Albert Sorel)