Kumuk ve Balkar Söz Notları

Gyula NÉMETH tarafından yazılan, Hüseyin Namık ORKUN tarafından Türkçeye çevrilen ve Prof. Dr. Mustafa S. KAÇALİN tarafından yayıma hazırlanan Kumuk ve Balkar Söz Notları adlı eser, Türk Dil Kurumunun 1261. yayını olarak 2018 yılında okurla buluştu. Kumuk ve Balkar Söz Notları tahminen 1940’lı yıllarda Türkçeye tercüme edilmiştir. Bu tercüme eser, Türk Dil Kurumu Kütüphanesinde “Etüt 70” olarak kayıtlıdır. 1732 madde başının bulunduğu eserde, madde başları ilk tercüme edilen biçimi ile okuyucuya sunulmuştur. Gyula NÉMETH, Kumuk ve Balkar Söz Notları’nı 1910 yılı yazında Orta ve Doğu Asya Cemiyeti Macar şubesinin ısmarlaması üzerine Kafkasya tetkik seyahatinde toplamıştır. NÉMETH, notları hakkında şu ifadelere yer verir: “Kumuklar, Kafkasya’nın şimal-doğu kısmında, Dağıstan havalisinde oturur, dilleri daha fazla Azerbaycan Türk Lehçesine benzer. Eserimde vaktin kısalığı dolayısıyla, ne tamamıyla ne de teferruatıyla olgunluğuna ihtimam ettim. Malzemem arasından da bu söz notlarına yalnız alınması şekil veya mana itibarıyla dikkate şayan olanını aldım. Söz notlarımın tensikinde Sbornik’in 17. cildindeki Kumuk-Rus söz notlarını kullandım. Bazı Balkar malzemesini yine zikrettiğim seyahatimde topladım. Kendilerini Malkar tesmiye eden Balkarlar Elbrus’un şimal eteklerinde otururlar; dilleri Karaçay’dan azıcık farklıdır.”